Dünyada, bölgede, ülkede önemli gelişmelerin yaşandığı bir seneyi daha geride bırakıp, büyük umutlarla 2026 yılını karşıladıklarını kaydeden Erdoğan, yeni yılın ülkeye ve millete, başta mazlumlar olmak üzere tüm insanlığa hayırlar getirmesini diledi.

2025 yılı boyunca Türkiye'nin büyümesi, kalkınması ve hedeflerine daha da yaklaşması için ter döken herkese teşekkür eden Erdoğan, "Devletimizin bekasını ve insanımızın huzurunu temin uğrunda can veren kahraman şehitlerimizi rahmetle yad ediyor, gazilerimize minnettarlığımı ifade ediyorum. Özellikle geçen hafta DEAŞ'lı teröristlerin hayattan kopardığı 3 emniyet mensubumuza bir kez daha yüce Allah'tan rahmet niyaz ediyorum. Şehitlerimizin her biri metanet abidesi olan muhterem ailelerine, ülkem ve milletim adına şükranlarımı sunuyorum." diye konuştu.

“Bir dağ ne kadar uluysa başındaki duman da o derece koyu olur”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk milleti olarak 86 milyon insanı ve yurt dışındaki 7 milyonu aşkın vatandaşıyla büyük bir aile olduklarını belirtti.

"Ankara'daki, Adıyaman'daki, Diyarbakır, Bursa, Trabzon, Tekirdağ'daki ve diğer tüm vilayetlerdeki vatandaşlarım neyse, dünyanın farklı köşelerinde hayat, haysiyet, helal rızık mücadelesi veren milyonlarca kardeşimiz de canımızdan bir parçadır" diyen Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

Kabine Toplantısı Sonrası Millete Sesleniş https://t.co/tyzv2yPTc6

— Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan) January 5, 2026

"Hangi siyasi görüşten, kökenden mezhep ve meşrepten olursak olalım hepimiz şehit kanlarıyla sulanmış bu cennet vatanın sevdalılarıyız. 86 milyon olarak kardeşiz, kaderdaşız, ezelden ebede biriz ve beraberiz. 27 Aralık'ta vefatının 89. seneidevriyesinde bir kez daha rahmetle andığımız İstiklal Marşı Şairimiz Mehmet Akif'in Safahat'ından süzülen şu mısralar bizim pusulamızdır. Bakınız, ne diyor o büyük şair: 'Girmeden tefrika bir millete düşman giremez, toplu vurdukça yürekler onu top sindiremez'. İşte bu şuurla tefrikayı, fitneyi, bozgunculuğu kapımıza yaklaştırmadan ebedi ve ezeli kardeşliğimize hep birlikte sıkı sıkıya sarılmamız gerekiyor. Elbette bunu söylerken şunu da aklımızdan çıkarmıyoruz. Bir dağ ne kadar uluysa başındaki duman da o derece koyu olur. Bizi de ayırmak isteyenler, aramıza nifak sokmak isteyenler, bizi birbirimize düşürmek isteyenler daima olmuştur ve olacaktır. Bölgemizde kan deryasına çevirmek için türlü tuzaklar kuranlar her şeyden önce bizi denklem dışına itmeye çalışacaktır ama biz bu oyunlara inşallah gelmeyeceğiz."

“Ayrılıklarımızı bir tarafa bırakıp birbirimize daha sıkı kenetleneceğiz”

Erdoğan, merhum Akif'in, "İttihat yaşatır, yükseltir tefrika yakar öldürür" ikazını her zaman zihinlerinin bir köşesinde tutacaklarını dile getirdi.

"Söz konusu Türkiye olunca, Türkiye'nin huzuru, güvenliği, bekası olunca ayrılıklarımızı bir tarafa bırakıp birbirimize daha sıkı kenetleneceğiz. 86 milyon hep beraber yıkılmaz, aşılmaz, sarsılmaz bir duvar olacağız" ifadesini kullanan Erdoğan, şunları kaydetti:

"Mehmet Akif'in, Kastamonu'da Nasrullah Camisi'nde verdiği vaazın bir bölümünü, özellikle bizleri ekranları başında izleyen genç arkadaşlarımın dikkatine getirmekte fayda görüyorum. Milli Mücadele'nin en sancılı günlerinde merhum Akif, şöyle sesleniyordu: 'Milletler topla tüfekle, zırhlı ile ordularla, tayyarelerle yıkılmaz. Milletler ancak aralarındaki rabıtalar çözülerek, kendi başının derdine, kendi havasına, kendi menfaatini temin etme kaygısına düştüğünde yıkılır. Düşmanlarımızın bugün bizden istedikleri ne falan vilayet, ne filan sancaktır, doğrudan doğruya başımızdır, devletimizdir'. Evet, bugün de boylarına poslarına bakmadan, son derece kibirli bir eda ile Türkiye'ye parmak sallayanların bizden istediği, devletimizdir, vatanımızdır, büyük ve güçlü Türkiye idealimizin kuvveden fiile çıkmasını engellemektir. Bir defa, aziz milletimin şunu bilmesini isterim, her kim ne adına olursa olsun, milli mutabakat ruhuna zarar verecek bir tavır içindeyse, Türkiye'nin rakiplerine hizmet ediyor demektir. Her kim, ortak değerlerimizi hedef alıyor, aramızdaki rabıtayı zayıflatmaya çalışıyorsa, Türk milletinin dostu değil, yeminli bir hasmıdır. Türk ve Türkiye düşmanlarının işte bu sinsi tuzaklarına düşmeyeceğiz. İç cephemizi sağlam tutacak, güçlendirecek, orada gedik açmak için fırsat kollayanlara karşı daima uyanık olacağız."

Çift, New York'a götürüldü.

Venezuela Savunma Bakanı Vladimir Padrino, silahlı kuvvetlerin ülkenin egemenliğini savunacağını söyledi.

Venezuela'daki hava saldırıları, Trump yönetiminin ABD'yi "uyuşturucu kaçakçıları ve çete üyeleriyle doldurmakla" suçladığı Maduro hükümetine karşı Washington'un baskı döneminin ardından yaşandı.

Maduro devrildi mi?

Şu ana kadar elimizde çok az bilgi var. Trump'ın sosyal medya paylaşımında açıkladığı bilgiler şunlar:

ABD, "Venezuela ve lideri Maduro'ya karşı büyük ölçekli bir saldırıyı başarıyla gerçekleştirdi". Maduro ve eşi yakalanarak ülkeden çıkarıldı.

Bu durum, Venezuela Başkan Yardımcısı Delcy Rodríguez'in Maduro'nun nerede olduğunu veya hayatta olup olmadığını bilmediğini söylemesiyle birleştiğinde, Maduro'nun gerçekten de görevden alındığını gösteriyor.

Ancak Venezuela Savunma Bakanı ve Rodríguez hala ülkede ve devlet televizyonunda göründüler.

Operasyon nasıl gelişti?

ABD'nin operasyonu nasıl gerçekleştirdiğine dair henüz çok az ayrıntı var.

Venezuela'dan görüntülerinde büyük patlamalar görülüyor. Başkent Caracas sakinleri, uçak sesleri ve patlamalar duyduklarını söylüyor.

Başkentin farklı bölgelerinden dumanların yükseldiği ve helikopterlerin konvoy halinde uçtuğu da görülebiliyor.

Venezuela'da birkaç askeri tesisin vurulduğu bildirildi.

ABD yetkilileri, BBC'nin ülkedeki yayın ortağı CBS News'e, saldırıların düzenlenmesi emrinin Trump yönetimi tarafından verildiğini söyledi.

Yetkililer ayrıca CBS News'e, Nicolas Maduro'nun ABD ordusunun en üst düzey terörle mücadele birimi Delta Force tarafından yakalandığını açıkladı.

Ancak Maduro'nun yakalanması hakkında henüz daha fazla ayrıntı yok.

Venezuela hükümeti, Caracas'a saldırı düzenlendiğini doğruladı; Miranda, La Guaira ve Aragua eyaletlerinde de saldırılar düzenlendiğini açıkladı.

Maduro nasıl iktidara geldi?

Nicolas Maduro, solcu Devlet Başkanı Hugo Chavez ve Venezuela Birleşik Sosyalist Partisi'nin (PSUV) liderliğinde öne çıktı.

Eski bir otobüs şoförü ve sendika lideri olan Maduro, 2013'te Chavez'in yerine geçti.

Chavez ve Maduro'nun iktidarda olduğu 26 yıl boyunca, partileri Ulusal Meclis, yargının büyük kısmı ve seçim kurulu da dahil ülkenin önemli kurumlarının kontrolünü ele geçirdi.

2024'te, muhalefete göre adayları Edmundo Gonzalez seçimi ezici farkla kazanmıştı. Ancak Maduro başkanlık seçiminin galibi ilan edildi.

Gonzalez, adaylığı engellenen ana muhalefet lideri Maria Corina Machado'nun yerine Maduro'yla yarışmıştı.

Maria Corina Machado, Ekim ayında "diktatörlükten demokrasiye adil ve barışçıl bir geçişi sağlamak için verdiği mücadele" nedeniyle Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü.

Machado, seyahat yasağına meydan okuyarak, aylarca saklandıktan sonra ödülü almak için Aralık ayında Norveç'in başkenti Oslo'ya gitti.

Machado, Venezuela'ya dönmeyi planladığını söyledi.

Ancak Venezuela yetkilileri "firari" ilan etmişti.

Yani Machado tutuklanma riskiyle karşı karşıyaydı.

Trump neden Venezuela'yı hedef aldı?

Trump, yüz binlerce Venezuelalı göçmenin ABD'ye gelişinden Nicolas Maduro'yu sorumlu tutuyor.

2013'ten bu yana ekonomik kriz ve yönetimin baskısından kaçarak ABD'ye giden Venezuelalı göçmenlerin sayısının sekiz milyona yakın olduğu sanılıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, kanıt sunmadan Maduro'yu, "hapishanelerini ve akıl hastanelerini boşaltmak" ile mahkumlarını ABD'ye göç etmeye "zorlamakla" suçladı.

Donald Trump ayrıca, özellikle fentanil ve kokain olmak üzere ABD'ye yönelik uyuşturucu akışına da odaklandı.

Trump ayrıca iki Venezuelalı suç örgütünü, Tren de Aragua ve Cartel de los Soles, "Yabancı Terör Örgütü" olarak nitelendirdi ve bu örgütlerden ikincisinin Maduro'nun tarafından yönetildiğini iddia etti.

Uzmanlar ise Cartel de los Soles'in hiyerarşik bir grup olmadığını ancak Venezuela'dan kokain geçişine izin veren yolsuzluklara karışmış yetkilileri tanımlamak için kullanılan bir terim olduğunu söylüyor.

Trump ayrıca Maduro'nun yakalanmasına yol açacak bilgi için verilen ödülü iki katına çıkardı ve Maduro hükümetini "Yabancı Terör Örgütü" ilan edeceğini duyurdu.

Nicolas Maduro, kartel lideri olduğu iddiasını şiddetle reddetti.

Maduro, ABD'yi, "uyuşturucuya karşı savaş" bahanesiyle kendisini devirmeye ve Venezuela'nın geniş petrol rezervlerine el koymaya çalışmakla suçladı.

Venezuela ABD'yi uyuşturucuyla mı 'istila' ediyor?

Uyuşturucuyla mücadele uzmanları, Venezuela'nın küresel uyuşturucu kaçakçılığında nispeten küçük bir oyuncu olduğunu, başka yerlerde üretilen uyuşturucu maddelerin kaçakçılığı için bir geçiş ülkesi konumunda bulunduğunu söylüyor.

Venezuela'nın komşusu Kolombiya, dünyanın en büyük kokain üreticisi ancak bu kokainin büyük kısmının Venezuela üzerinden değil, diğer yollarla ABD'ye girdiği düşünülüyor.

ABD Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi'nin (DEA) 2020 tarihli raporuna göre, ülkeye ulaşan kokainin neredeyse dörtte üçünün Pasifik üzerinden, sadece küçük bir yüzdesinin ise Karayipler'deki hızlı tekneler üzerinden ABD'ye sokulduğu tahmin ediliyor.

ABD'nin uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele amacıyla gerçekleştirdiği ilk saldırıların çoğu Karayipler'de olsa da daha yakın tarihli saldırılar Pasifik'e odaklandı.

Trump, Eylül ayında, ABD'nin askeri yetkililerine, hedef alınan teknelerin "çoğunlukla fentanil ve diğer uyuşturuculardan oluşan beyaz toz dolu torbalarla dolu olduğunu" söylemişti.

Fentanil, eroinin 50 katı daha güçlü sentetik bir uyuşturucu. ABD'de opioid doz aşımı sonucu ölümlerin ana nedeni.

Trump, 15 Aralık'ta fentanili "kitle imha silahı" olarak niteendiren tanımlayan bir Başkanlık Kararnamesi imzaladı ve bunun "uyuşturucudan çok kimyasal silaha daha yakın" olduğunu savundu.

Ancak fentanil esas olarak Meksika'da üretiliyor ve ABD'ye neredeyse tamamen ülkenin güney sınırından karayoluyla ulaşıyor.

DEA'nın 2025 Ulusal Uyuşturucu Tehdit Değerlendirmesi'nde Venezuela, ABD'ye kaçak sokulan fentanilin menşe ülkesi olarak belirtilmemişti.

Bu noktaya nasıl gelindi?

Trump'ın Ocak 2025'te ikinci başkanlık dönemine başlamasından bu yana Maduro hükümeti üzerindeki baskı giderek arttı.

Öncelikle, Trump yönetimi Maduro'nun yakalanmasına yol açacak bilgi için vadettiği ödülü ikiye katladı.

Eylül ayında, ABD güçleri Güney Amerika'dan ülkeye uyuşturucu taşıdığı iddia edilen gemileri hedef almaya başladı.

O zamandan beri Karayipler ve Pasifik'te bu tür gemilere 30'dan fazla saldırı düzenlendi. Bu saldırılarda 110'dan fazla kişi öldü.

Trump yönetimi, ABD'ye karşı düzensiz savaş yürütmekle suçladığı uyuşturucu kaçakçıları olduğu iddia edilen gruplarla bir silahlı çatışma içinde olduğunu savunuyor.

Hukuk uzmanları, saldırıların "yasal askeri hedeflere" karşı olmadığını söylüyor.

2 Eylül'deki ilk saldırılar, özellikle iki saldırı olması ve ilk saldırıdan kurtulanların ikinci saldırıda öldürülmesi nedeniyle dikkat çekiyor.

BBC'ye konuşan Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin eski başsavcısı, ABD'nin askeri harekatının genel olarak barış zamanında sivillere yönelik planlı, sistematik bir saldırı kategorisine girdiğini söyledi.

Buna karşılık Beyaz Saray, ABD'yi "kıyılarına zehir getirmeye çalışan ve Amerikalıların hayatlarını yok eden" kartellerden korumak için silahlı çatışma kurallarına uygun hareket ettiğini belirtti.

ABD Başkanı Trump, Ekim ayında CIA'ya, Venezuela içinde gizli operasyonlar düzenleme yetkisi verdiğini söylemişti.

Donald Trump ayrıca "uyuşturucu teröristleri" olarak tanımladığı kişilere karşı kara saldırıları tehdidinde bulundu.

Trump, bu tür saldırıların ilkinin 24 Aralık'ta düzenlendiğini söyledi ancak ayrıntı vermedi.

Trump sadece uyuşturucu taşıdığı iddia edilen teknelerin yüklendiği bir "iskele bölgesini" hedef aldığını belirtti.

Maduro'nun "ABD'nin dostu olmadığını" söyleyen Trump, onun "gitmesinin akıllıca olacağını" defalarca dile getirdi.

Trump ayrıca, Venezuela'ya giriş-çıkış yapan ve yaptırım uygulanan tüm petrol tankerlerine yönelik "tam bir deniz ablukası uygulanması" kararı aldı.

Bu kararın ilanı ile Maduro üzerindeki mali baskı da arttı. Zira petrol, Maduro hükümeti için en büyük dış gelir kaynağı.

ABD ayrıca Karayipler'e, amacı ülkeye fentanil ve kokain akışını durdurmak olan büyük bir askeri güç konuşlandırdı.

Amerikan ordusu uyuşturucu kaçakçılığıyla suçladığı gemileri hedef alırken, bu güç ABD'nin deniz ablukasında da önemli bir rol oynadı.

ABD'nin Karayipler'de konuşlandırdığı askeri güç ne kadar büyük?

ABD, Karayipler'e 15 bin asker ve çeşitli uçak gemileri, güdümlü füze destroyerleri ve amfibi hücum gemileri konuşlandırdı.

Amerikan filosunun içinde dünyanın en büyük uçak gemisi USS Gerald Ford da var.

ABD helikopterlerinin, 10 Aralık'ta Amerikan güçlerinin Venezuela açıklarında bir petrol tankerine el koymasından önce bu gemiden kalktığı bildirildi.

Amerikan yönetimi, tankerin "Venezuela ve İran'dan, yaptırım uygulanan petrolü taşımak için kullanıldığını" açıkladı.

Venezuela ise bu eylemi "uluslararası korsanlık" olarak nitelendirdi.

O zamandan beri ABD, Venezuela açıklarındaki sularda iki tankere daha saldırı düzenledi.

Venezuela ne kadar petrol ihraç ediyor, bu petrolü kim satın alıyor?

Nicolas Maduro, uzun zamandır Trump yönetimini, ABD'nin Venezuela'nın petrol zenginliklerini ele geçirebilmesi için kendisini devirmeye çalışmakla suçluyor.

Maduro bu noktada, Trump'ın ABD'nin Venezuela kıyılarında ilk petrol tankerine el koymasının ardından yaptığı bir açıklamaya işaret ediyor.

Trump, muhabirlerin tanker ve kargo gemileriye ilgili bir sorusuna, "Petrolü elimizde tutacağımızı varsayıyorum" yanıtını vermişti.

Ancak ABD yetkilileri daha önce, Venezuela'nın, Maduro hükümetine karşı yapılan hamlelerin ülkenin kullanılmamış rezervlerine erişim sağlama girişimi olduğu yönündeki iddialarını reddetmişti.

Venezuela, dünyanın en büyük kanıtlanmış ham petrol rezervlerine sahip.

Petrol sektöründen elde edilen kâr, hükümet bütçesinin yarısından fazlasını finanse ediyor.

Ancak Venezuela'nın petrol ihracatı, yaptırımlar ve devletin kötü yönettiği petrol şirketine yönelik yatırım eksikliği nedeniyle olumsuz etkilendi.

ABD Enerji Bilgi İdaresi'ne göre, Venezuela 2023 yılında küresel ham petrol üretiminin yalnızca %0,8'ini gerçekleştirdi.

Venezuela halen günde yaklaşık 900 bin varil petrol ihraç ediyor.

Çin halen Venezuela petrolünün açık ara en büyük alıcısı konumunda.

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Bursa’nın turizm sektör temsilcileri ve Büyükşehir Belediyesi bürokratlarıyla birlikte Kuveyt’te çeşitli temaslarda bulundu.

Sportif alanda işbirliği

Programın birinci gününde ilk olarak Türkiye Cumhuriyeti Kuveyt Büyükelçisi Tuba Nur Sönmez’i ziyaret eden Başkan Mustafa Bozbey, daha sonra beraberindekilerle birlikte Kuveyt Atletizm Federasyonu yetkililerinden Faisal Hasan Aldasem’le bir araya gelerek federasyonun tesislerinde incelemelerde bulundu.

Ardından Kuveyt Olimpiyat Federasyonu Başkanvekili Şeyh Mübarek Faysal Nawaf Al-Ahmad Al-Sabah ve Kuveyt Olimpiyat Komitesi Genel Müdürü Mohammad Said Alkhalfan’ı ziyaret eden Başkan Mustafa Bozbey ve beraberindekiler, sportif alanda hayata geçirilebilecek iş birlikleri ile Kuveyt’ten Bursa’ya gelecek sporculara yönelik planlamaları konuştu.

Kuveyt’teki temasların ikinci gününde Kuveyt Hentbol Federasyonu’nu ziyaret ederek Federasyon Başkanı Shebeen Alhajri, Genel Sekreter Gayed Al Adwani, Sayman Khaled Taleb ve Sayman Yardımcısı Meshal Alqabandi ile bir araya gelen Başkan Mustafa Bozbey, iki ülkenin hentbol alanındaki mevcut çalışmalarını ve geleceğe yönelik iş birliklerini görüştü.

Kuveyt’in köklü kültürel geleneklerinden olan divaniyelere de katılarak Kuveytli iş insanlarıyla bir araya gelen Başkan Mustafa Bozbey, ilk olarak Kuwaiti Hasawi ailesinin, daha sonra önceki dönem Kuveyt Ticaret Bakanı Faisal Abdulrahman Almedlij’in divaniyesine katıldı.

“Ortak projeler geliştireceğiz”

Bursa’yı sahip olduğu kültürel değerleriyle dünyaya tanıtmak ve turizm potansiyelini artırmak amacıyla çalışmaya devam ettiklerini söyleyen Başkan Mustafa Bozbey, “Bursa ile Kuveyt arasındaki ikili ilişkilerin geliştirilmesi ile kültürel, ekonomik, ticari ve sportif alanlardaki iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik kapsamlı ve verimli görüşmeler yaptık. Atletizm alanında yakın ve yapıcı bir iş birliği içerisinde bulunduğumuz Kuveyt Atletizm Federasyonu ile önümüzdeki süreçte ortak projeler geliştireceğiz. Karşılıklı bağları daha da güçlendirmeyi; başarılı sporcuların yetişmesine birlikte katkı sunmayı hedefliyoruz.” dedi.

Bu kapsamda, Kuveyt Atletizm Federasyonu’na bağlı atletizm takımlarını ocak ayında Bursa Uluslararası Spor Festivali’nde ağırlayarak iş birliğini somut adımlarla ileriye taşımayı planladıklarını anlatan Başkan Mustafa Bozbey, “Sportif alanda hayata geçirilebilecek iş birlikleri ile Kuveyt’ten Bursa’ya gelecek sporculara yönelik planlamaları ele aldık. Ayrıca, Bursa Büyükşehir Belediyesi olarak her yıl düzenlediğimiz Uluslararası Spor Festivali’ne Kuveytli sporcuları da davet ettik. Sportif alanda geliştireceğimiz bu iş birliğinin, kültürel bağlarımızın güçlenmesine de önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum.” diye konuştu.

“Bursa’ya yönelik yatırım fırsatlarını konuştuk”

Ziyarette, karşılıklı yürütülecek ortak projeler ve sportif değişim programlarıyla hentbol branşında daha başarılı sporcular yetiştirilmesine yönelik değerlendirmelerde bulunduklarını da vurgulayan Başkan Mustafa Bozbey, “Program kapsamında Kuveyt’in köklü kültürel geleneklerinden biri olan divaniyelere de katıldık. Bursa’ya yönelik yatırım fırsatları, Kuveytli iş insanlarının beklentileri ve iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin daha da geliştirilmesine yönelik görüşlerimizi karşılıklı olarak paylaştık. Bu anlamlı kültürel buluşmaların Türkiye ve Kuveyt arasındaki ilişkilerin güçlenmesine önemli katkılar sunacağını inanıyorum.” ifadelerini kullandı.

Çatışmalar, kısa süre önce Pakistan’ın başkent Kabil’e gerçekleştirdiği hava saldırısının ardından çıktı.

Afganistan Savunma Bakanlığı, saldırının “Pakistan’ın Afgan hava sahasını ihlaline karşı misilleme” olduğunu açıkladı.

Bakanlık sözcüsü Enayatullah Khovarazmi, Taliban güçlerinin “başarılı operasyonlar yürüttüğünü” ve saldırının gece yarısı sona erdiğini söyledi.

Pakistan ordusu ise sınırın çeşitli noktalarında Taliban’dan gelen ateşe “ağır topçu ve tanklarla” karşılık verdiklerini belirtti.

Pakistanlı yetkililer, “Afgan Taliban’ın ülkemiz sınırlarında hiçbir saldırısına müsamaha gösterilmeyecektir.” açıklamasında bulundu.

Çatışmalar nerede yoğunlaşıyor?

Taliban hükümet sözcüsü Zabihullah Mücahid, sınır hattında yaşanan çatışmalarda 58 Pakistan askerinin, Taliban tarafından da 9 askerin hayatını kaybettiğini açıkladı. Ancak Pakistan bu iddiayı doğrulamadı.

Yerel kaynaklara göre çatışmalar, Helmand, Kandahar ve Nangarhar gibi güney ve doğu bölgelerinde yoğunlaştı.

Torkham ve Chaman sınır kapıları güvenlik gerekçesiyle kapatıldı; bölgeye takviye birlikler gönderildi.

Pakistan'ın suçlamaları neler?

Guardian'a göre, Pakistan hükümeti, Afgan yönetimini, Pakistan Talibanı (TTP) militanlarını barındırmakla suçluyor.

2021’de Taliban’ın Afganistan’da iktidarı yeniden ele geçirmesinden bu yana, TTP saldırılarında yüzlerce Pakistan askeri ve polisinin hayatını kaybettiği bildiriliyor.

Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Muhammed Asif geçen hafta parlamentoda yaptığı konuşmada, “Afgan yönetimini TTP’ye desteğini sonlandırması için defalarca uyardık. Artık sabrımız tükendi.” demişti.

Birleşmiş Milletler'in bu yılki raporunda, TTP'nin "fiili yetkililerden önemli lojistik ve operasyonel destek aldığı" belirtilmişti. Bu ifade Taliban hükümetine atıf olarak görülmüştü.

Çatışmaların temelinde toprak sorunu mu var?

Uzmanlara göre, yaşanan çatışmaların temelinde 2 bin 600 kilometrelik Durand Hattı sınırının statüsü yatıyor.

1893’te Britanya Hindistanı ile Afganistan arasında çizilen hat, Pakistan’ın 1947’de bağımsızlığını kazanmasından bu yana fiili sınır olarak kabul edilse de Afganistan bu sınırı resmen tanımıyor.

Washington merkezli Güney Asya uzmanı Michael Kugelman, Guardian'a yaptığı açıklamada, “Afganistan’ın sınırı tanımaması, artan karşılıklı saldırılar ve dezenformasyonun yayılması, iki ülke arasındaki krizi daha da kırılgan hale getiriyor,” değerlendirmesinde bulundu.

Militan faaliyetleri arttı mı?

ABD öncülüğündeki güçlerin 2021’de Afganistan’dan çekilmesiyle, Pakistan’ın kuzeybatısındaki Khyber Pakhtunkhwa bölgesinde militan saldırıları yeniden artışa geçti.

Pakistan ordusunun verilerine göre, sadece bu yılın ilk 9 ayında 300’den fazla asker ve polis TTP saldırılarında hayatını kaybetti.

Öte yandan, 9 Ekim'de Pakistan'a ait savaş uçaklarının Afganistan'ın Paktiya vilayetinin Margha bölgesine hava saldırısı düzenlediği öne sürülmüştü.

Ardından Afganistan yönetimi, Margha ve başkent Kabil'de meydana gelen patlamalarla ilgili Pakistan'ı suçlamıştı. Pakistan ise hava saldırısı iddiasıyla ilgili herhangi bir açıklama yapmamıştı.

Uzmanlar, mevcut krizin kısa vadede yatışabileceğini ancak kök nedenler çözülmediği sürece sınır hattında yeni çatışmaların kaçınılmaz olduğunu belirtiyor.

Dünya ne tepki gösterdi?

İlk olarak Suudi Arabistan, İran ve Katar, iki ülkeye “itidal çağrısı” yaptı.

Dünya liderleri, bölgedeki tansiyonun artmasının, halihazırda kırılgan olan Afganistan-Pakistan ilişkilerini daha da zora sokabileceğinden endişe ediyor.

Reuters'a göre, Taliban yönetiminin dışişleri bakanının bu hafta Hindistan'ı ziyaret etmesi de gerilimi artırdı. Bu, örgütün 2021'de iktidara gelmesinden bu yana üst düzey bir Taliban yetkilisinin yaptığı ilk ziyaretti.

İslamabad ayrıca, TTP'nin Hindistan'ın desteğiyle Pakistan'a saldırdığı görüşünde. Yeni Delhi bu suçlamayı reddederken, Taliban da topraklarının başka ülkelere karşı kullanılmasına izin vermediklerini savunuyor.

Zirveyi tamamladıklarını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, Hollanda Kralı Willem-Alexander, Hollanda Başbakanı Dick Schoof ile Hollanda makamlarına ev sahiplikleri ve misafirperverlikleri için teşekkür etti.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yi başarılı yönetimi için tebrik eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Lahey Zirvemizin öne çıkan sonucu, kamuoyunca da yakından takip edildiği üzere, müttefiklerin savunma harcamalarını artırmasıydı. Konsey oturumunda savunma harcamalarımızı 10 yıllık bir sürede Gayri Safi Yurt İçi Hasılalarımızın yüzde 5'i düzeyine çıkarmayı kararlaştırdık.” ifadelerini kullandı.

Mevcut krizlerin derinleştiği ve her geçen gün ilave krizlerin ortaya çıktığı bir iklimde, alınan bu kararın NATO açısından zaruret teşkil ettiğini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: "Terörizm tehdidinden en fazla zarar gören, bölgemizdeki birçok krizden doğrudan etkilenen müttefikiz. Hâlihazırda uluslararası gündemi domine eden olayların hemen hepsi Türkiye'nin yakın çevresinde yaşanıyor. Ülkemizi tüm bu krizlerin, sıcak çatışmaların ve gerilimlerin uzağında tutmaya gayret ediyoruz. Caydırıcılığımızın artırılmasına ve savunmamızın güçlendirilmesine büyük önem veriyoruz. Türk savunma sanayiinin son yıllarda yaptığı büyük atılım dünyada parmakla gösterilmektedir. Silahlı ve silahsız insansız hava araçları başta olmak üzere birçok alanda küresel ölçekte söz sahibiyiz.

Savunma harcamalarımız hâlihazırda önceki zirvelerin hedefi olan yüzde 2 seviyesinin üstündedir. Hatta mevcut altyapı ve savunma sanayii yatırımlarımız, inovasyona ayırdığımız kaynaklar ve uluslararası çabalarımız itibarıyla yüzde 5'i yakalamaya en yakın ülkelerdeniz. Birçok müttefikin tehdit ve sınamalar karşısında daha fazla sorumluluk üstlenmek konusunda bizimle aynı çizgiye gelmesini doğru buluyorum. Elbette sadece savunma harcamalarını artırarak ittifakın etkinliğinin geliştirilmesi mümkün değil. Müttefikler arasında karşılıklı anlayış ve iş birliğinin samimiyetle tesis edilmesi de gerekiyor."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bu minvalde, ilk olarak müttefikler arasındaki savunma sanayii ürünlerinin ticaretindeki engellerin 'amasız-fakatsız' kaldırılmasına yönelik anlayışın, ittifak belgelerine yansıtılmasına öncülük ettik. Bunun tüm unsurlarıyla hayata geçirilmesini ümit ediyoruz." şeklinde konuştu.

Avrupa Birliği'nin savunma ve güvenlik alanındaki girişimlerinin NATO'yu tamamlayıcı nitelikte olması gerektiğine işaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Özellikle üye olmayan müttefiklerin, Birliğin savunma sanayii girişimlerine tam olarak dâhil edilmesinin tüm Avrupa'nın menfaatine olacağını vurguladım. Neticede Avrupa'da artan savunma yetenekleri tüm Avrupa Atlantik Bölgesi'nin çıkarınadır. Temennimiz, bu kuşatıcı yaklaşımın kıta geneline hâkim olmasıdır." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, NATO Genel Sekreteri Rutte'nin, Teksas'tan Ankara'ya savunma sanayii gelişimini esas alan yaklaşımının bu bakımdan fevkalade değerli olduğunu söyledi.

“Hedefimiz, kalıcı barışa giden sürecin taşlarını döşemek”

Türkiye'nin, ittifakın terörizmle mücadeledeki rolünü öne çıkaran müttefiklerin başında geldiğini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu ifadeleri kullandı: "Nitekim terörizm, NATO'ya yönelik güncel iki temel tehditten biri olarak kayda geçirilmiştir. Bu defa Lahey'de, terörle mücadelenin ancak müttefiklerin samimi dayanışmasıyla başarılabileceğini vurguladım. Zirve bildirisine bu tehdidin yansıtılmasını sağladık. Ukrayna'da üç yılı aşkın süredir devam eden savaşın hem bölgesel hem küresel etkileri oldu. Can kayıpları ve yıkım her iki tarafta da giderek artıyor. Türkiye olarak biz, savaşın adil ve sürdürülebilir bir barışla sonlandırılması için yoğun çabalarımızı sürdürüyoruz. 2022 Mart ayında İstanbul'da ev sahipliği yaptığımız ancak yarım kalan görüşmelerden Karadeniz tahıl girişimi, savaş esirleri takası gibi somut neticeler almıştık.

Diplomasiye olan inancımız, tarafların bize duydukları güvenle birleşince İstanbul'da bir kez daha arabuluculuğa başladık. Ev sahipliğimizdeki görüşmelerde, ilave esir ve cenaze takasları hususunda önemli ilerleme sağladık. Ayrıca olası bir ateşkese dair açık bir görüş alışverişinde bulunuldu. Ateşkes ve kalıcı barış için bir fırsat penceresinin aralandığı kanaatindeyim. Bunun heba edilmemesi gerekiyor. Hedefimiz, taraflar arasında ilave somut adımlar atılmasına destek olmak suretiyle kalıcı barışa giden sürecin taşlarını döşemektir. Müttefiklerimizin de desteğiyle savaşın en kısa sürede neticelendirilmesi umudumu koruyorum. Hep söylediğim gibi, adil bir barışın kaybedeni olmaz."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Orta Doğu'daki tehditlerin ve krizlerin her geçen gün daha ciddi bir hâl aldığını belirtti.

Gazze'de Filistin halkına yönelik iki yıla yaklaşan mezalime dikkati çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, şimdiye kadar İsrail saldırılarında çoğu çocuk ve kadın 56 bin Gazzelinin hayatını kaybettiğini, yine çoğu çocuk ve kadın 129 bin Gazzelinin yaralandığını hatırlattı.

“Gazze'deki insani trajedi, insani felakete dönüşmüş durumda”

Gazze'nin yüzde 80'inin yıkıldığını, sağlık altyapısının yüzde 95'inin tahrip olduğunu dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, kiliseler, camiler, okullar ve hastanelerin bombalandığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2 milyonu aşkın Gazzelinin yıkıntılar arasında, tepelerine sürekli bombalar yağarken, çok zor şartlar altında hayatta kalma mücadelesi verdiğini ifade ederek, şunları kaydetti: “İsrail hükûmeti en temel ihtiyaç maddelerinin dahi Gazze'ye girişine engel çıkartıyor. İsrail'in engellemeleri ve saldırıları sebebiyle Gazze'deki insani trajedi, insani felakete dönüşmüş durumda. Vicdan sahibi hiçbir insan, böyle bir vahşete sessiz kalamaz. Bebekler uyurken susulur, bebekler öldürülürken susulmaz. Buradan insan hayatına değer veren herkesi zulme karşı seslerini yükseltmeye çağırıyorum. Ancak uluslararası toplumun, bilhassa ilgili kurumların İsrail'i durdurmakta yetersiz kaldığını müşahede ediyoruz. Hiçbir kural tanımayan, uluslararası hukuku açıkça ihlal eden İsrail, ihlallerine her geçen gün yenilerini ekliyor. Bir defa şunun iyi anlaşılması şart, İsrail bölgeyi istikrarsız hâle getirerek, kendi halkının güvenliğini sağlayamaz. Bölgedeki tüm ülkeler gibi İsrail'in de güvenliği komşularının istikrarından, huzurundan ve refahından geçmektedir. Yaşananlar 1967 sınırları temelinde coğrafi bütünlüğü haiz iki devletli çözümün kaçınılmaz olduğunu bir kez daha bizlere hatırlatmaktadır."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, amaçlarının tüm halkların, tüm inançların yan yana, barış içinde yaşadığı bir sulh ikliminin tesisi olduğunu belirterek, "Biz bin yıldır aynı topraklarda yaşıyoruz. İnşallah ebediyen de orada yaşamaya devam edeceğiz. Dolayısıyla tüm bölgenin selameti için acı da olsa, rahatsız edici de olsa hakikatleri cesaretle söylemeyi sürdüreceğiz." ifadelerini kullandı.

“İran ile sorunların kalıcı çözümü; diplomasi ve müzakereyle mümkündür”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "İsrail ile komşumuz İran arasındaki en son askerî tırmanma bölgemizi çok ciddi risklerle karşı karşıya bıraktı. Krizin ilk anından itibaren malumunuz yoğun bir diplomasi trafiği yürüttük. Bölgedeki liderlerle telefon görüşmelerimiz oldu" ifadelerini kullandı.

İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi ülkelerin dışişleri bakanlarının İstanbul'da toplandığını hatırlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: "Burada da gerilime dair önemli mesajlar verildi. Evvelce de ifade ettiğim hususu bugün tekrarlamakta fayda görüyorum. Komşumuz İran ile sorunların kalıcı çözümü; diplomasi ve müzakereyle mümkündür. Bölgemiz savaşla, yıkımla, saldırganlıkla, tehditle hiçbir yere ulaşılamayacağının örnekleriyle doludur. Amerika Başkanı Sayın Trump'ın gayretleriyle sağlanan ateşkesi memnuniyetle karşılıyoruz. Değerli dostum Trump'ın çağrısına tarafların koşulsuz uymalarını bekliyoruz. Fiili ateşkes ilanının en kısa sürede kalıcı sükûnete tahvil edilmesini ümit ediyoruz. Orta Doğu'da barışın temini için müttefikler dâhil herkesin elini taşın altına koyması gerektiğini düşünüyoruz. Biz bu konuda üzerimize düşeni yapmayı sürdüreceğiz."

Zirve kapsamında birçok liderle görüşmeler gerçekleştirdiğini aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu kapsamda ABD Başkanı Donald Trump, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Hollanda Başbakanı Dick Schoof, Romanya Cumhurbaşkanı Nicuşor Dan'ın da aralarında olduğu pek çok liderle bir araya geldiğini söyledi.

Temaslarda, hem müttefiklerle ikili ilişkileri geliştirmenin yollarını hem de zirve gündemindeki konuları ele aldıklarını aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin gelecek yıl NATO zirvesine ev sahipliği yapma önerisinin neticeye bağlandığını, gelecek yıl müttefikleri Türkiye'de ağırlayacak olmaktan büyük memnuniyet duyduğunu dile getirdi.

“Zulmün karşısında yer almayı devam ettireceğiz”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasının ardından basın mensuplarının sorularını cevapladı.

"Rus ordusunun Azerbaycan'dan ayrılmasına" ilişkin soru üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Rus ordusu şu anda Azerbaycan'dan ayrıldı, orada değil. Çıktığına göre artık zaten bu sorunun da hükmü kalmadı. Daha ben yeni Karabağ'a gittim, böyle bir şey zaten orada yok. Şu anda Azerbaycan orayı Azerbaycan devletinin yaşanabilir hükmü altına getirmenin gayreti içerisinde. Altyapı, üstyapı noktasında adımlarını atıyorlar ve çok ciddi de yatırımlar yapıyorlar." dedi.

"Türkiye ile İsrail arasında bir çatışma çıkarsa NATO Türkiye'yi savunmaya gelir mi?" sorusuna Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu cevabı verdi: "Türkiye'ye herhangi bir saldırı olmadıktan sonra, Türkiye'ye yönelik bir saldırı olmadığı takdirde ki şu anda böyle bir şey söz konusu değil, Türkiye bölgesinin bir barış ülkesidir ve bölgesinde de barışın özellikle hâkim olması için bütün gayretlerini göstermektedir. Ancak tabi bütün bunların yanında özellikle de İsrail'in bu çekilmez, dayanılmaz tavrına karşı da biz orada zulmün karşısında yer almayı devam ettireceğiz. Bugüne kadar Gazze'de olduğu gibi bölgede zalimlerin karşısında yer aldık, zulmün karşısında yer aldık, yer almaya devam ediyoruz. Özellikle de garip gurebanın yanında yer almaya devam ediyoruz.

Düşünün şu anda Gazze'de aylardır oradaki mazlumlara ayni yardım gitmiyor. Şimdi bu insanlara ayni yardım gitmezse, bu insanların hâli ne olacak? Biz de tabi şu anda güçlü olan ülkelere diyoruz ki gelin İsrail'in karşısında yer alın. Bu ayni yardımların götürülebilmesi için Gazze'ye kapıların açılmasını ne yapmak lazım? Sağlamak lazım. Kızılhaça bile şu anda İsrail yol vermiyor. Kızılhaç kanalıyla bile Gazze'deki bu insanlara yardım gitmiyor. Böyle bir durum söz konusu. Kızılhaç çalışabilse, o kanalla buralara ayni yardım, gıda, ilaç, yiyecek, giyecek bütün bunları götürme imkânı sağlanmış olacak. Ama şu anda bu bile maalesef yok."

"Türkiye, gayrisafi yurtiçi hasıladan savunmaya ayırdığı payı yüzde 2'den yüzde 5'e çıkarmak için hangi yolu izleyecek? Almanya ile görüşmenizde Eurofighter alımıyla ilgili konu gündeme geldi mi?" sorusuna Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Şu an itibarıyla önümüzdeki 10 yıl içerisinde tabii ki atacağımız adımlar millî bütçeden olacaktır. Peyderpey milli bütçeden buraya gerekli olan payı ayırmak suretiyle NATO'ya olan bu desteğimizi vermiş olacağız. Eurofighter konusunda gerek İngiltere gerek Almanya ile görüşmelerimizi yaptık, yapıyoruz ve bu konuda olumlu gelişmeler var. Bu olumlu gelişmeleri de tamamen işi gerçekleştirdikten sonra inşallah adımlarımızı atmış olacağız." cevabını verdi.

"Gelecek yıl Türkiye'de yapılacak NATO Zirvesi'nin hangi şehirde düzenleneceğine" ilişkin soruya Cumhurbaşkanı Erdoğan, öncekinin İstanbul'da olduğunu, görüşmeleri yapıp gelecek hafta içerisinde bunun kararını vereceklerini söyledi.

Zaman kaybına tahammülün olmadığını vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Daha önce İstanbul'da yaptığımız bu zirvemizi, bu defa yapacağımız bu toplantıdaki vereceğimiz kararla inşallah NATO Genel Sekreterliği'ne bildireceğiz." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bir gazetecinin Türkiye ile İsrail ilişkilerinin gelecekte nasıl olacağına ilişkin sorusunu, şöyle cevapladı: "Şu anda tabii İsrail'le Türkiye'nin arasındaki ilişkilerin bu anlayışla devam etmesi hâlinde, burada aramızdaki barış, aramızdaki huzur mümkün değil. Zira atılan adımlar her şeyden önce barışı tehdit ediyor. Atılan adımlar barışı tehdit ettiğine göre burada nasıl barışı temin edeceksiniz, sağlayacaksınız? Mümkün değil. Düşünün, yani 100 bini aşkın insan ölü, yaralı ve hâlâ da vurmaya devam ediyorlar. Öbür tarafta Gazze'deki mazlum insanlara Kızılhaç dâhil, gıda sevkiyatı yapılmıyor. Bunu engelleyen kim? İsrail. Hâlâ burada bu kadar barbarca bir adım atıldığı takdirde, biz nasıl bunlarla huzurlu bir ortamı tesis edeceğiz? Mümkün değil. Onun için de Kızılhaç şu anda devreye girmek istiyor, netice yok. Kızılay'ımız devreye girmek istiyor, netice yok. Mısır devreye girmek istiyor, netice yok. Bütün bunlarla birlikte hangi ülkeye bakarsanız bakın, hiçbirisi netice alamıyor. İsrail'i, Gazze'de şu ana kadar takındığı tavırdan vazgeçmeye davet ediyoruz."

Türkiye'nin elindeki S-400'ler ile F-35 programına dâhil edilmesi konusundaki mevcut duruma ilişkin soruya Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu cevabı verdi: "Sayın Trump'la yaptığımız görüşmede tabii S-400'ü konuşmadık. O gündemimizde değil, o iş bitmiş bir iş. F-35 konusunu tabii görüştük. F-35 konusunda da biz 1 milyar 300-400 milyon dolar gibi bir ödeme yaptık ve F-35'leri alma noktasında biz Sayın Trump'ın da iyi niyetli olduğunu gördük. F-16'larımızın tamamıyla bakım, onarımı ve F-35'lerle ilgili de alımla ilgili çalışmalarımızı sorumlu olan arkadaşlarımız devam ettiriyorlar. Tabii bunun yanında bir de bizim Eurofighter'la ilgili çalışmalarımız var. Eurofighter konusunda da İngiltere ve Almanya ile bu çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Temennimiz odur ki bu iyi niyetimizi İngiltere'de, Almanya'da, onlar da olumlu karşılıyorlar. Çalışmalarımız devam ediyor."

"ABD Başkanı Trump'ın Gazze'de kumarhane ve resortların inşa edilmesi konusunu" görüşmede gündeme getirip getirmediğinin sorulması üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Akşam Sayın Trump'la görüşmemiz oldu. Yaklaşık 1-1,5 saat kadar görüşmemizi yaptık. Ama bizim görüşmemizde özellikle de Gazze'nin sahil boylarının sizin ifade ettiğiniz şekilde kumarhaneler olması gündeme gelmedi. Böyle bir şey zaten gündeme gelse herhalde benim vereceğim cevap bellidir. Bu konuda duruşum bellidir. Duruşum belli olduğuna göre, Sayın Trump öyle akıllı bir insandır ki kime hangi soruyu soracağını da iyi bilir ve böyle bir şey de zaten aramızda geçmedi."

"KFOR'un Kosova'daki önceki görev süresinde Türk komutanlığının görevde olması ve önümüzdeki dönemde de komutanlığın yeniden Türkiye'ye geçmesinin beklendiği göz önünde bulundurulursa, Türkiye'nin bu sorumluluğu nasıl değerlendirilmektedir?" sorusuna Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Biliyorsunuz Türkiye'nin KFOR şu anda bölgede. Niçin bölgede? Barış için, huzur için ve bizim KFOR'umuz orada olduğu sürece inşallah orada herhangi bir sıkıntı olmaz, olmayacaktır." cevabını verdi.

“Ülkemin bütünlüğünü korumak benim görevim”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Geçtiğimiz ay Rusya, Ukrayna ile son tur görüşmelerde düşük seviyede bir diplomatik heyet gönderdiğini söyledi. Bu konu sizi nasıl etkiledi? Avrupa Birliği ile savunma iş birliği alanında ne gibi beklentileriniz var?" sorusunu cevaplarken, "Temsil kabiliyeti olan kişiler gönderildi ve o temsil kabiliyeti olan kişilerle de Rusya-Ukrayna arasındaki görüşmeler orada başarılı bir şekilde gerçekleştirildi. O görüşmeleri de Dışişleri Bakanım Hakan Bey zaten yürüttü, sürdürdü ve neticesi de gayet güzel, başarılı oldu." ifadelerini kullandı.

NATO Zirvesi'nde İspanya'nın savunma harcamalarında yüzde 5 yerine yüzde 2'lik katkı sunmayı taahhüt etmesi ve İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'in duruşu ile ilgili fikirlerinin sorulmasına karşılık Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Yani 10 yıl gibi bir süre olduğu için, bu noktada bir sıkıntıya yer yok diye düşünüyorum. 10 yıl içerisinde böyle bir orana çıkarılacak. Tabii ki NATO'nun da böyle bir güce ihtiyacı var ve bunu da tabii Avrupa Birliği'ndeki NATO üyesi ülkelerin halletmesinden başka çıkış yolu olmayacaktır. Şu anda NATO üyesi ülkeler de bu imkâna, bu güce sahip. Türkiye olarak biz de bir üye ülke olarak bu konuda olumlu beyanımızı yaptık. Dedik ki 10 yıl içerisinde bunun verilmesinde fayda var." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, PKK'nın silah bırakması ve lağvedilmesi sonrası adımın ne olacağına ve bölgede yaşayan Kürtlere nasıl bir mesaj vereceğine yönelik soru üzerine de şunları kaydetti: "Bölgede yaşayan Kürt vatandaşlarımla, Cumhurbaşkanları olarak bizim herhangi bir sıkıntımız yok. Şu anda gayet iyi gidiyor. Parlamentoda güçlü bir potansiyele sahipler. Onların böyle bir sıkıntısı olmadığına göre, bu yürüyüş, bu gidiş... Randevu istediler, ben de rahmetli Sırrı Süreyya ile birlikte Pervin Hanım'ı kabul ettim. Cumhurbaşkanlığında arkadaşlarımla beraber kendileriyle görüştük. Zannediyorum şimdi yine bir randevu talepleri var ve bu randevu taleplerini de yakın zamanda gerçekleştireceğiz, kendileriyle görüşmelerimizi yapacağız. Herhangi bir sıkıntı söz konusu değil. Benim ülkemde Türk'üyle, Kürt'üyle, Laz'ıyla, Çerkez'iyle, Arap'ıyla hepimiz biriz ve ülkemin bütünlüğünü de korumak benim de görevimdir. Bunu da en güzel şekilde sürdüreceğiz."

Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Akıllı Şehircilik Şube Müdürlüğü’nün dünya genelindeki kentlerin akıllı şehircilik, dijital dönüşüm ve sürdürülebilir kalkınma alanlarındaki performanslarını değerlendiren ICF’ye başvuru yapmasının ardından Bursa, ‘Smart21 Communities of 2025’ (2005’in en iyi 21 kenti) listesine dahil edilmişti.

Büyükşehir Belediyesi tarafından akıllı ulaşım, veri tabanlı yönetim, açık inovasyon projeleri ve dijital şehircilik uygulamalarının hayata geçirildiği Bursa, ICF tarafından Smart21 listesinde yer alan kentler arasında yapılan değerlendirme sonucunda bu kez ‘Top7 Intelligent Communities’ (En iyi 7 kenti) listesine girmeyi başardı.

Bursa, Büyükşehir Belediyesi’nin çalışmaları sonucunda ‘ICF Top7’ listesine yükselen ve bu düzeyde ülkemizi temsil eden ilk şehir olma unvanını da kazandı.

Aralık 2025’te Vietnam’da yapılacak toplantıda ise ‘Intelligent Community of the Year 2025’ (Yılın En Akıllı Şehri) ödülü verilecek.

www.intelligentcommunity.org adresinde Bursa hakkında şu bilgilere yer verildi;

“Türkiye'den Bursa Büyükşehir Belediyesi, 2025 yılında Top7 Intelligent Communities’e girdi. Türkiye'nin kuzeybatısında yer alan Bursa; tarihin yankılarının, modernitenin ritimleriyle uyum içinde olduğu bir şehir olarak öne çıkıyor. Şehir genelinde ücretsiz Wi-Fi, gerçek zamanlı gözetim sistemleri, akıllı aydınlatma ve etkileşimli kent mobilyaları ile Bursa, dijital bağlantıyı ve kamu hizmetlerini önemli ölçüde geliştirdi. Şehir, girişimciliği, teknolojik ilerlemeyi, Endüstri 4.0’ün benimsemesini teşvik eden B-CUBE Akıllı Şehir ve İnovasyon Merkezi ve Bursa Model Fabrikası gibi girişimler aracılığıyla güçlü bir inovasyon ekosistemi kurdu. Bursa ayrıca "Başkan Bozbey Burada’ uygulaması ve ‘Stratejik Plan Anketi’ gibi katılımcı programlar aracılığıyla kapsayıcı yönetimi savunuyor ve halkın kentin geleceğini aktif olarak şekillendirmesini sağlıyor.”

“Bursa, Top7 listesine yükselen ve bu düzeyde ülkemizi temsil eden ilk şehir olmayı başardı”

Teknolojinin büyük önem kazandığı günümüzde akıllı şehircilik uygulamalarına ağırlık verdiklerini belirten Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Bursalıların hayatını kolaylaştırmaya dönük uygulamaları kurumun tüm birimlerinde hayata geçirmek için çalıştıklarını söyledi.

Bilimsel veriler ışığında teknolojiyle donatılmış bir kent hedefiyle yeni projeler geliştirdiklerini ifade eden Başkan Bozbey, “Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin çalışmaları sonucunda ICF geçtiğimiz aylarda Bursa’yı ‘Smart21 Communities of 2025’ listesine dahil etmişti. Bu 21 kent arasında yapılan değerlendirme sonucunda Top7 listesine de girerek finale kalmayı başardık. Türkiye’den daha önce ICF Smart21 listesine aday gösterilen şehirler oldu. Ancak Bursa, Top7 listesine yükselen ve bu düzeyde ülkemizi temsil eden ilk şehir olmayı başardı. Akıllı şehircilik alanında çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz.” dedi.

İran'ın Tasnim haber ajansına göre, Hamaney, ABD'nin İran'ın teslim olmayacağını ve herhangi bir ABD saldırısının ciddi telafisi mümkün olmayan sonuçlara yol açacağını bilmesi gerektiğini söyledi.

İsrail'in büyük bir hata yaptığını belirten Hamaney, bunun karşılıksız kalmayacağını belirtti.

Hamaney, İsrail’in ağır hava saldırıları karşısında yalnızca bir kez kamuoyu önüne çıkmıştı. Şimdiki açıklama ise televizyon sunucusu aracılığıyla yapıldı.

İran dini liderinin açıklaması ABD Başkanı Donald Trump’ın sosyal medyada yaptığı ve İran’dan 'koşulsuz teslimiyet' talep ettiği paylaşımın ardından geldi. Trump aynı zamanda Hamaney’in yerini bildiklerini ama 'en azından şimdilik' onu öldürme planları olmadığını yazmıştı.

Trump başlangıçta İsrail’in cuma günü başlattığı sürpriz saldırıdan uzak durmuş görünse de, son günlerde daha güçlü bir ABD müdahalesi sinyali veriyor. Son olarak, bir ateşkesten 'çok daha büyük bir şey' istediğini söyledi. ABD, bölgeye ek savaş uçakları da gönderdi.

İranlı yetkililer çarşamba günü erken saatlerde, ABD’nin müdahalesinin 'topyekûn savaşı' tetikleyebileceği uyarısında bulundu. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bagai bu uyarıyı yaptı ancak ayrıntıya girmedi. İran’ın silah menziline giren birçok bölgede binlerce Amerikan askeri konuşlanmış durumda. ABD ise İran'dan gelecek herhangi bir saldırıya 'büyük çaplı' yanıt verme tehdidinde bulunuyor.

Başka bir İranlı yetkili, ülkenin nükleer programının barışçıl amaçlarla zenginleştirilmeye devam edeceğini söyledi. Bu açıklama, Trump’ın İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinden vazgeçmesi yönündeki talebine kapıyı kapatmış oldu.

Tahran ve çevresinde yeni saldırılar

İsrail ordusu, son saldırılarda uranyum santrifüjü üreten bir tesis ile füze bileşenleri üreten başka bir tesisin vurulduğunu açıkladı. Ayrıca 10 füzenin havada imha edildiğini duyurdu. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı da (UAEA), İsrail’in Tahran ve çevresindeki iki santrifüj üretim tesisini hedef aldığını doğruladı.

İsrail ordusu, batı İran’da da saldırılar düzenleyerek füze depolarını ve fırlatma rampalarını hedef aldı.

İsrail’in saldırıları şimdiye kadar birçok üst düzey general ve nükleer bilim insanının ölümüne yol açtı. Washington merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri grubu, şu ana kadar 239’u sivil olmak üzere en az 585 kişinin öldüğünü ve 1300’den fazla kişinin yaralandığını açıkladı.

İran ise yaklaşık 400 füze ve yüzlerce insansız hava aracıyla karşılık verdi. Bu saldırılarda İsrail’de en az 24 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı. Bazı füzeler İsrail’in merkezindeki apartmanlara isabet etti, hava saldırısı sirenleri halkı sık sık sığınaklara yönlendirdi.

Ancak İran’ın fırlattığı füze sayısı zamanla azaldı. Bu düşüşün nedeni açıklanmadı ama İsrail’in fırlatma rampalarını ve füze altyapısını hedef aldığı biliniyor.

İran’da can kayıpları artıyor

İran İnsan Hakları Aktivistleri grubu, İsrail saldırılarında ölen 239 kişinin sivil, 126 kişinin ise güvenlik personeli olduğunu belirtti. Grup, 2022’de Mahsa Amini protestolarında da güvenilir can kaybı verileriyle öne çıkmıştı.

İran ise çatışma boyunca düzenli ölü sayısı açıklamaktan kaçınıyor. Son resmi açıklama Pazartesi günü yapılmış ve 224 ölü, 1.277 yaralı bildirilmişti.

Tahran’da birçok dükkan kapalı, halk benzin istasyonlarında uzun kuyruklar oluşturuyor ve şehri terk etmeye çalışıyor. Çarşamba sabahı 05:00 sıralarında şehirde büyük bir patlama duyuldu. Öncesinde de şafak öncesi saatlerde patlamalar yaşanmıştı. İranlı yetkililer bu saldırılarla ilgili resmi açıklama yapmadı; bu da giderek artan İsrail hava saldırıları karşısında yeni bir norm haline geldi.

Bir saldırı, Devrim Muhafızları’na ait bir akademinin bulunduğu Tahran’ın doğusundaki Hakimiyeh semtini hedef aldı.

Geri adım yok

İsrail, saldırıları İran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemek için düzenlediğini savunuyor. ABD ve İran arasında iki aydır süren müzakerelerden somut bir ilerleme çıkmamıştı. Trump, İsrail’e bu saldırılar için 60 günlük bir müzakere süresi tanıdığını söylemişti.

İran nükleer programının barışçıl olduğunu uzun süredir savunsa da, nükleer silaha sahip olmayan ülkeler arasında yüzde 60’a kadar uranyum zenginleştiren tek ülke konumunda. Bu oran, yüzde 90’lık silah seviyesine yalnızca teknik bir adım uzaklıkta. ABD istihbaratı ise İran’ın şu anda aktif olarak nükleer bomba üretmeye çalışmadığını düşünüyor.

Ortadoğu’da nükleer silahlara sahip tek ülke olan İsrail ise bu kapasitesini hiçbir zaman resmen kabul etmedi. İsrail bu konuda bir denetimi ya da işbirliğini de reddediyor.

İran’ın Cenevre Büyükelçisi Ali Bahreini, “İhtiyacımız olduğu sürece barışçıl amaçlarla zenginleştirilmiş uranyum üretmeye devam edeceğiz,” dedi. İsrail saldırılarının İran’ın nükleer araştırma ve geliştirme faaliyetlerini sekteye uğratmadığını söyleyen Bahreini, “Bilim insanlarımız çalışmalarına devam edecek,” dedi.

Trump’ın açıklamalarını 'yersiz ve son derece düşmanca' bulan Bahreini, bu sözlerin göz ardı edilemeyeceğini, İran’ın kırmızı çizgileri konusunda tetikte olduğunu ve bir çizgi aşıldığında gerekli yanıtın verileceğini belirtti.

İsrail’de yurt dışındaki vatandaşlarını tahliye ediyor

Çatışmaların başında hava sahasını kapatan İsrail, çarşamba sabahı yurt dışındaki vatandaşlarını tahliye etmeye başladı. Çatışmalar başladığında yurt dışında mahsur kalan İsraillileri taşıyan ilk uçaklar ülkeye dönmeye başladı. Larnaka (Kıbrıs) çıkışlı iki uçak, Tel Aviv’deki Ben Gurion Uluslararası Havalimanı’na indi.

İsrail, balistik füze saldırıları nedeniyle hava sahasını ticari uçuşlara kapatmış ve on binlerce İsrailli yurt dışında mahsur kalmıştı. Çatışmalar, bölgedeki tüm hava trafiğini de ciddi şekilde etkilemiş durumda.

CHP Bursa Milletvekili Hasan Öztürk ve Büyükşehir Belediyesi yöneticilerinin de yer aldığı ziyarette Başkan Mustafa Bozbey, KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ı makamında ziyaret etti.

“Kıbrıs Türklerinin menfaatlerini her zaman koruyacağımızı bir kez daha vurguluyorum”

Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’a Bursaspor forması ve ‘Atatürk Bursa'sında Modernleşme’ kitabını hediye eden Başkan Bozbey, “Görüşmemizde, Bursa ile KKTC arasındaki ikili ilişkilerin güçlendirilmesi, direkt uçuşların artarak devam etmesi, kültürel ve ekonomik iş birliklerinin artırılması konularını ele aldık. Kıbrıs Türklerinin menfaatlerini her zaman koruyacağımızı bir kez daha vurguluyorum. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’a ev sahipliği için teşekkür ediyorum.” dedi.

Başkan Mustafa Bozbey ve Balkantürksiad üyeleri, daha sonra Lefkoşa’da bulunan Barbarlık Müzesi’ni gezdi.

Kıbrıs Türklerinin geçmişte yaşadığı büyük acılara, soykırım ve zulümlere tanıklık ettiklerini ifade eden Başkan Bozbey, “Tarihin karanlık sayfalarında yer alan bu trajedilerin unutulmaması ve benzer acıların bir daha yaşanmaması en büyük temennimizdir. Barbarlık Müzesi, sadece bir anma mekânı değildir. Aynı zamanda barışın, adaletin ve insan haklarının ne kadar kıymetli olduğunun da bir hatırlatıcısıdır. Bizler de tüm adada kalıcı ve sürdürülebilir bir barış ortamının sağlanması için üzerimize düşen sorumlulukları yerine getirmeye kararlılıkla devam edeceğiz” diye konuştu.

Başkan Mustafa Bozbey, KKTC ziyaretleri kapsamında heyetle birlikte Lefkoşa Türk Belediyesi Başkanı Mehmet Harmancı’yı da makamında ziyaret etti.

Lefkoşa ile Bursa arasında güçlü gönül köprüsü olduğunu söyleyen Başkan Bozbey, iki kent halkı arasındaki karşılıklı sevgi ve dayanışmanın, önümüzdeki süreçte daha da pekişerek; kültürel, sosyal ve ekonomik alanlarda ortak projelerle taçlanacağına inandığını dile getirdi.

Zirveye Almanya ve Türkiye’den çok sayıda üst düzey yetkili katılırken, Belediye başkanları ortak bir bildiri imzalayarak yerel yönetimlerin demokratik değerler, ifade özgürlüğü ve halk iradesine olan bağlılıklarını vurguladı.

Belediye başkanları, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na desteğini açıkladı ve halk iradesine sahip çıkmanın evrensel bir sorumluluk olduğunu belirtti.

Zirve sırasında ‘Demokrasi ve özgürlüklerin güçlü dinamikleri olarak şehirler’ başlıklı oturumda, yerel yönetimlerin şeffaflık, katılımcılık ve iyi yönetişim ilkeleri doğrultusunda kapsayıcı şehirler kurma potansiyeli tartışıldı.

“Demokrasinin yerelden genele yayıldığını biliyoruz”

Marmara Belediyeler Birliği (MBB) ve Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Türkiye - Almanya Kardeş Şehirler Zirvesi’ne katılarak Almanya’daki kardeş şehirlerle olan bağları daha da güçlendirdiklerini söyledi.

Türkiye Belediyeler Birliği ve Alman Belediyeler Birliği tarafından düzenlenen Türkiye-Almanya Kardeş Şehirler Zirvesi’nde, Almanya’daki kardeş şehirlerimizle olan bağlarımızı daha da güçlendirdik.

Zirve kapsamında, kardeş şehrimiz Darmstadt’ın Belediye Başkanı, diğer kent… pic.twitter.com/lOKP9PlFwC

— Mustafa Bozbey (@mustafabozbey) April 8, 2025

Zirve kapsamında kardeş şehir Darmstadt’ın Belediye Başkanı, diğer kent yöneticileri, Büyükelçi ve Başkonsolos ile bir araya gelerek Bursa ile kardeş şehirleri arasındaki dostluğu ve iş birliğini derinleştirdiklerini anlatan Başkan Mustafa Bozbey, “Kardeş şehirlerimizin iyi uygulamalarını kentlerimize aktarmak istiyoruz. Onun için iyi ilişkilerin personel değişimi boyutunda da değerlendirilmesini öneriyorum. Demokrasinin yerelden genele yayıldığını biliyoruz. Bunun için de karşılıklı işbirliklerine ihtiyacımız var. Dünyada artık kentler yarışıyor. Birbirimizle olan bilgi alışverişlerinin son derece önemli olduğunu belirtmek istiyorum. Bu anlamlı buluşmaya öncülük eden ancak tutukluluğu nedeniyle katılamayan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na desteğimizi tekrar dile getiriyoruz. Haksız tutukluluğunun sona ermesi gerektiğini vurguluyoruz. Bu zirveyi düzenleyen Türkiye Belediyeler Birliği’ne ve Alman Belediyeler Birliği’ne teşekkür ediyorum.” dedi.

NASA, tasarlanacak araç ile uzay istasyonunun dünyada nüfusun yoğun olduğu bölgelere risk oluşturmayacak şekilde okyanusa düşürülmesine karar verdi.

ISS'nin büyük bir kısmı yörüngede onarılabilir olsa da bazı parçalarının aşınma ve yıpranma nedeniyle kısıtlı kullanım ömrü olduğunu aktaran NASA, tasarlanacak bu araç ile yaklaşık 110 metre genişliğindeki uzay çöpünün yörüngede dolaşmasını engellemiş olacak.

Uluslararası Uzay İstasyonu

Uzay istasyonunun inşası, 1984'te önce dönemin ABD Başkanı Ronald Reagan tarafından, sonrasında da bütçesiyle birlikte ABD Kongresi tarafından onaylandı. 1984 ile 1993 arasında tasarlanan istasyonun farklı unsurları ABD, Kanada, Japonya ve Avrupa ülkeleri tarafından 1980'li yılların sonlarına doğru inşa edilmeye başlandı.

Lego seti gibi her parçası ayrı inşa edilen ISS, karmaşık robotik sistemler ve uzay giysili insanlarca uzayda bir araya getirildi.

1993'te tekrar tasarlanan istasyona Rusya da davet edildi. 15 ülkeden 5 uzay ajansının uluslararası ortaklığında çalışmalarına devam edilen uzay istasyonunun ilk kısımları 1998'de kurulmaya başlandı. Bu dönemde tekrar kullanılabilen uzay araçları da ABD tarafından geliştirildi. İstasyonun ana inşası temelde 1998-2011 yıllarında tamamlandı.

Avrupa, ABD, Rusya, Kanada ve Japonya'nın "müşterek programı" olarak görülen UUİ, NASA'nın yanı sıra Rusya Federal Uzay Ajansı (Roscosmos), Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) ve Kanada Uzay Ajansının (CSA) katkılarıyla oluşturuldu.

Uluslararası Uzay İstasyonu Programı, uluslararası uçuş ekiplerini, birden fazla fırlatma aracını, küresel olarak dağıtılmış fırlatma ve uçuş operasyonlarını, eğitim, mühendislik ve geliştirme tesislerini, iletişim ağlarını ve uluslararası bilimsel araştırma topluluklarını bir araya getiriyor.

Pedro Sanchez, "İsrail’in 8 aydır Gazze’deki soykırımına Batı dünyası sessiz kalırken siz Filistin devletini tanıdınız. Özellikle Avrupalı mevkidaşlarınızdan tepki aldınız mı? Cumhurbaşkanı'mız (Recep Tayyip Erdoğan) her fırsatta dünyaya Filistin’in tanınması için çağrı yapıyor, bu ülkelerin sayısının artması için Türkiye ile işbirliği yapar mısınız?" sorusuna yanıt verdi.

Filistin'in tanınmasının bölgede kalıcı barışın sağlanması için tek çözüm yolu olduğunu ifade eden Sanchez, Norveç ve İrlanda ile Filistin devletini tanıma kararı aldıklarını, sonrasında Slovenya'nın kendilerine katıldığını hatırlatarak, "Diğer Avrupa ülkelerine de Filistin'i tanımaları çağrısında bulunuyoruz, tek çıkış yolu bu. Uluslararası camianın da bu konuda adım atması gerekiyor." dedi.

Sanchez, Türkiye ile Gazze konusunda aynı fikirlere sahip olduklarını ve işbirliğine devam edeceklerini kaydederek, "(Gazze’de) Kan dökülmesini durdurmak için elimizden geleni yapmamız gerekiyor. Sayın Erdoğan da aynı şeyi yapıyor, aynı yönde hareket ediyoruz." diye konuştu.

İspanya Başbakanı Sanchez, İsrail'in Gazze'de 8 aydır devam eden soykırımını önlemek ve uluslararası toplumu harekete geçirmek için iki ülkenin birlikte çalıştığını kaydetti.

Sanchez, "İspanya'nın Filistin Devletini tanımasının yanı sıra Norveç, İrlanda ve Slovenya da tanıdıktan sonra özellikle Avrupalı olmak üzere çok fazla Batı ülkesi Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda Filistin'in BM sistemimde tam üye olarak tanınmasından yana oy kullandılar. İspanya'nın vaadi, gerek Avrupalı gerekse Batılı diğer ülkeleri de Filistin Devletini tanımaları için teşvik etmektir. Neden bunu söylüyoruz? Çünkü Orta Doğu'da özellikle İsrail ve Filistin arasında barış ve güvenliği garanti edebilecek tek yol bu." dedi.

"Uluslararası toplum çok uzun süre başka yöne baktı. Uzun süre uluslararası toplum bu sorunu çözmeden barış ve istikrarlı yaşanabileceğini düşündü. Ama öyle sanıyorum ki son 8 aydır olanlar dünyanın gözünü açtı." diyen Sanchez, şöyle devam etti:

"Hepimiz sorumluluk sahibi olmamız gerektiğini ve barışı garanti etmek, acıların sona ermesini sağlamak, insani yardımların ulaşması, dünyanın bu bölgesindeki güvenlik için siyasi bir çözüm sunmamız gerektiğine dair zorunluluğumuzu anladık. Biz anladık. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Türkiye'nin de bunu yaptığına inanıyorum."

Türkiye ve İspanya'nın birer Akdeniz ülkesi olduklarını vurgulayan Sanchez, "Akdeniz'de barış, refah ve ileriye gitmeyi vadeden ülkeleriz. Filistin devletini tanıyarak da bunu yapıyoruz. Bunu sembolik olarak değil çok önemli bir şekilde katkı sağladığımızı düşünüyorum. Akdeniz'in barışı, kalkınması ve istikrarı için Filistin bayrağını yaşatmak gerekir." ifadelerini kullandı.

Sanchez, Gazze'de hemen ateşkesin sağlanması, insani yardımların ulaştırılması ve tüm esirlerin serbest bırakılmasının Türkiye ve İspanya'nın ortak çağrıları olduğunu ama uluslararası toplum olarak bölgede barış ve güvenliği garanti edebilmek için çok daha fazlasının yapılması gerektiğini bildiklerini ifade etti.

Başbakan Sanchez, İspanya'nın İrlanda ve Norveç ile eşzamanlı olarak Filistin devletini tanıdığını, sonrasında Slovenya'nın da aynı adımı attığını hatırlattı ve "Diğer Avrupa ülkelerine de Filistin'i tanımaları çağrısında bulunuyoruz" dedi.

"Türkiye ve İspanya'nın her alanda mükemmel ilişkileri var"

İspanya Başbakanı ayrıca "Dost, ortak ve kültürel, sosyal, ekonomik alanlarda birbirine bağlı iki ülke olan Türkiye ve İspanya'nın her alanda mükemmel ilişkileri var." dedi.

Sanchez, iki ülke arasında 2009'da başlayan ve 15 yıldır devam eden hükümetlerarası zirvenin gelecekte de "aynı dinamikte ve kapsamlı olarak devam edeceğine inandığının" altını çizdi.

İspanya'nın AB dönem başkanlığı döneminde başlayan Türkiye ile AB arasında pozitif gündem ajandasına devam edeceklerini ve bunu diğer AB ülkelerinde teşvik edeceklerini belirten Sanchez, "Türkiye ve AB arasındaki tam üyelik müzakerelerinin en kısa sürede tekrar başlamasını umuyoruz." şeklinde konuştu.

Bu arada İspanya ile Türkiye arasındaki ikili ticaret hacmi için 2021 yılında konulan 20 milyar avroluk hedefe birkaç ay sonra yaklaşılacağını ifade eden Sanchez, "Ama bunu çok daha artıracak her iki ülkenin yeterli kapasiteye sahip olduğunu görüyoruz. Bu hedefi 25 milyar avroya çıkarma kararı aldık." değerlendirmesinde bulundu.

Sanchez, Türkiye'de 700 kadar İspanyol şirketinin faaliyet gösterdiğini, İspanya'daki Türk yatırımlarının artmasını umduklarını, özellikle savunma ve güvenlik alanlarında yeni işbirliklerinin olacağını dile getirdi.

NATO kapsamında 2015 yılından bu yana Adana'da Patriot füzelerini konuşlandıran İspanya'nın "gerektiği sürece bu desteğinin devam edeceğini" kaydeden Sanchez, Türkiye ve İspanya, dünyadaki tüm çatışma alanlarında, farklı savaşlarda, küresel zorluklarda, Ukrayna'da, Gazze'de barışın gelmesi için aynı endişeyi paylaşıyor. Türkiye, Ukrayna'da da çok önemli bir rol oynuyor." dedi.

"Bizi birleştiren tüm alanlarda birlikte çalışacağız." diyen Sanchez, 9'uncusu Türkiye'de yapılacak hükümetlerarası zirvede ilişkilerin çok daha derinleşmiş olacağına inancının tam olduğunu vurguladı.

Programda konuşan Genel Sekreter Yardımcısı Mehmet Yıldız, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil olmanın zor bir süreç olduğunu söyledi. Listeye dahil olmanın ardından alanlardaki sürdürülebilirliği sağlamanın daha önemli olduğunu belirten Mehmet Yıldız, Bursa’nın farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış, Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna sahne olmuş, eşsiz tarih, kültür ve tabiat güzelliklerine sahip bir kent olduğunu ifade etti.

Yıldız: "Yalnızca yurdumuz için değil, tüm dünya için zor bir süreç"

Birçok farklı mimari özellikleri taşıyan eserlerle dolu Bursa’nın aynı zamanda Türkiye’nin kalkınmasına katkı sağlayan lokomotif konumunda olduğunu anlatan Yıldız, “Dünya Miras Listesi’ne girmek, yalnızca yurdumuz için değil, tüm dünya için zor bir süreç. Listeye dahil olduktan sonra alanların sürdürülebilirliğini sağlamak ise büyük bir sorumluluk. Bugüne kadar korumuş olduğumuz alanlarımızı bundan sonra da korumamız gerekiyor. Başta Bursa Alan Başkanlığı’mız olmak üzere kentimizin bu büyük gururunda emeği olan, desteklerini esirgemeyen tüm kurum, kuruluş ve katılımcılara teşekkür ediyorum.” dedi.

Dostoğlu: "Bu süreç için gerçekten çok büyük uğraş verildi"

UNESCO Bursa Alan Başkanı Prof. Dr. Neslihan Dostoğlu ise Bursa’nın dünya miras listesine girişinin 10. yılını kutladıklarını hatırlattı. Bursa’nın 2000 yılında geçici listeye, 2014 yılında ise UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girdiğini kaydeden Dostoğlu, “Bu süreç için gerçekten çok büyük uğraş verildi. Bu büyük bir sorumluluk ve sürdürülebilir olması için tüm gayretimizle bugünlere gelmiş bulunmaktayız.” diye konuştu.

Panelde örnekler üzerinden deneyimler paylaşıldı

Açılış konuşmalarının ardından gerçekleştirilen Moderatörlüğünü Prof. Dr. Can Binan yaptığı ‘Farklı Deneyimler, Ortak Sorumluluklar’ konulu panele geçildi.

UNESCO Bursa Alan Başkanı Prof. Dr. Neslihan Dostoğlu, İstanbul Alan Başkanı Mustafa Tural, Nemrut Alan Başkanı Onur Yıldız ve Bergama Alan Başkanı Dr. Emre Ataberk’in konuşmacı olduğu panelde, deneyimlerini paylaşan konuşmacılar tarafından dünya ve Türkiye genelindeki çalışmalardan örnekler sunuldu.

Panelin sonunda ‘Bursa’nın Yaşayan UNESCO Dünya Mirası Alanları: Objektiflerden 10. Yıl’ sergisi için yarışan ve dereceye giren fotoğraf sanatçılarına ödüllerini Genel Sekreter Yardımcısı Mehmet Yıldız ve İl Kültür ve Turizm Müdürü Dr. Kamil Özer verdi.

“Daha yaşanabilir bir dünya hedefliyoruz”

Bugün atılacak adımların yeni dünyayı şekillendireceğini ifade eden Osmangazi Belediye Başkan Yardımcısı Mücahit Yıldızhan, “Osmangazi Belediyesi olarak çevre bilincini arttırmak ve doğal kaynakların korunması için Belediye Başkanımız Sayın Erkan Aydın’ın önderliğinde kararlı bir şekilde çalışıyoruz. Bu çabaların sadece bizim gayretimizle sınırlı olmadığını hepimizi bu gezegende yaşamın sürdürebilirliği için bir sorumluluk almamız gerektiğine inanıyorum. Bu anlamda en etkili bir örnek vermek gerekirse bugün 1 ton kağıdın dönüşebilirliği için 17 tane yetişmiş çam ağacının kesilmesine ihtiyaç vardır. Biz duyarlı davranarak 17 tane yetişmiş çam ağacının kesilmesini önlemiş oluyoruz.” dedi.

Osmangazi Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü’nün geri dönüşümde 136 mahalledeki 8 bin 202 sokakta, 45 personel ve 20 araçla 24 saat hizmet verdiğini belirten Yıldızhan, “Bunun amacı israfı önlemek ve doğal kaynakların korunması için mücadele etmektir. Amacımız sadece yaşanılabilir bir Osmangazi değil yaşanılabilir bir Bursa ve dünya hedefliyoruz. Çevremizi korumak ve gelecek nesillere yaşanılabilir bir dünya bırakmak için hep birlikte hareket etmeliyiz. Bizim bugün atacağımız bu adımlar yeni dünyayı şekillendirecektir. Bu yolda birlikte yürüdüğümüzde büyük başarılar elde edeceğiz.” diye konuştu.

“Biz kendi atıklarımızı minimuma indirmek zorundayız”

Herkesi su, hava ve doğaya sahip çıkmaya davet eden CHP Bursa Milletvekili Hasan Öztürk de, “Endüstri devriminden sonra köylerde yaşam kalmadı. Belli şehirlere sıkıştık. Daha fazla insan aynı su ve havayı tüketmek zorundayız. Biz kendi atıklarımızı minimuma indirmek zorundayız. Biz bu konuda çok başarılı olamadık. Benim çocukluğumda Bursa ile bugün ki arasında çok fark var. Bunun bir suçlusu bizleriz diğeri ise dünya düzeninin getirdiği kapitalist sistem ve endüstri devrimi çünkü Bursa ben yaşarken 1 milyondu, şimdi 3 milyon 500 bin nüfusa sahip. Su, hava ve doğaya sahip çıkın.” dedi.

“Çevre kirliği tüm ülkelerin ortak sorunu haline geldi”

Çevre kirliliği insan sağlığını tehdit ederek duruma geldiğini aktaran CHP Osmangazi İlçe Başkanı Cengiz Çelikten de, “Günümüzde dünyada yaşanan sanayileşme, kentlerdeki nüfus yoğunluğu çevre sorunlarının artmasına sebep olmuştur. Bütün ülkelerin ortak sorunu haline gelen çevre kirliliği insan sağlığını tehdit ederek duruma gelmiştir. Bu tarihten itibaren dünya çevre günü ülkemizde de dünya çevre korumacılığını yaygınlaştırılması çevre kalitesinin iyileştirilmesi ve bilinçli bir katılımın sağlanması amacıyla evrensel bilinçlendirme günü olarak kabul edilmekte ve değerlendirilmektedir. Daha sağlıklı, güzel ve temiz gelecek temennisiyle dünya çevre gününü kutluyorum.” şeklinde konuştu.

Düzenlenen en çok atık toplama yarışmasında dereceye giren okullara CHP Bursa Milletvekili Hasan Öztürk, Osmangazi Belediye Başkan Yardımcıları Mücahit Yıldızhan ve Mutlu Esendemir tarafından teşekkür belgesi verildi.

Lahn-Dill-Kreis Meclis Komisyon Başkanı Murat Polat’ın da yer aldığı ziyarette Başkan Aydın, resmi karşılama töreni ile ağırlandı. Oldukça sıcak ve samimi bir ortamda gerçekleşen ziyarette, iki başkan, mevcut projeleri ve planları hakkında bilgilendirme yaptı. Stephan Aurand, bölgenin ekonomik, sosyal ve kültürel durumu hakkında kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi.

Türk ve Alman dostluğunun pekiştirildiği görüşmede, Osmangazi ve Lahn Dill Kreis belediyeleri arasında yapılması planlanan ortak projeler ve iş birliği alanları detaylı olarak ele alındı. İki belediyenin kültürel değişim programları, ekonomik iş birlikleri, eğitim projeleri ve belediyecilik hizmetlerinde bilgi paylaşımı ile iş birliğini artırma kararı alındı. Ayrıca, çevre koruma ve sürdürülebilirlik alanında ortak çalışmalar yapılması üzerinde duruldu.

Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın, Lahn-Dill-Kreis şehrinin ardından Wetzlar kentinde bulunan Cemevini ziyaret etti. Cemevi Başkanı Türkan Cömert ve vatandaşlarla bir araya gelen Başkan Aydın’a bölgede yaşayan gurbetçi Türkler büyük ilgi gösterdi.

Erdoğan, daha 21 yaşında, askeri ve siyasi dehasıyla, birinci sınıf mühendisliğiyle, abidevi kişiliğiyle, ilmiyle, cesaretiyle İstanbul'u millete armağan eden Fatih Sultan Mehmet'i ve ordusunu bir kez daha rahmetle yad ettiğini söyledi.

Sultan Fatih Mehmet Han'ın, 571 yıl önce henüz 21 yaşındayken İstanbul'u fethederek, bir çağı kapattığını yeni bir çağın kapılarını açtığını anımsatan Erdoğan, İstanbul'un o tarihten itibaren, Türk ve İslam dünyasının güç merkezi, idare merkezi, bilim ve sanat merkezi haline geldiğini belirtti.

İstanbul'un fethinin dünya tarihi için ne kadar önemliyse, milletin seciyesi, kurucu gücü, "fatih millet" kimliği bakımından da aynı derece mühim olduğunu vurgulayan Erdoğan, şöyle konuştu:

"Fetih anlaşılmadan, milletimizin mefkuresi, Kızılelma ideali anlaşılmaz. Fetih anlaşılmadan, gemileri karadan yürüten azim, inanç, ufuk ve strateji anlaşılmaz. Fetih anlaşılmadan, Yahya Kemal'in İstanbul'u niye 'Türk İstanbul' diye tarif ettiği anlaşılmaz. Fetih, İstanbul'un karanlık bahtını aydınlığa çevirmek demektir. Fetih, 'İstanbul'u aç, gülzar yap' öğüdünü tutup, şehri bir gül bahçesine, gönül bahçesine dönüştürmek demektir. Fetih, bayındır kılmak; sadece toprağı, sadece şehirleri değil gönülleri de mamur etmek demektir. Fethe 'işgal' diyenlerin, İstanbul'un duvarlarını 'zulüm 1453'te başladı' yazılarıyla kirletenlerin, İstanbul'un fethinden 250 yıl önce şehri istila edip, taş üstünde taş bırakmayan, mabetlerdeki emanetlere kadar, kadınların çeyizlerine kadar yağmalayan Haçlı sürülerinden hiçbir farkı yoktur."

"İstanbul'umuzu korumaya, güzelleştirmeye devam edeceğiz"

İstanbul'un, fetih ve Fatih ruhundan koparılmasına göz yummayacaklarının altını çizen Erdoğan, birileri hala kabullenemese de İstanbul'un Türk ve Müslüman olduğunu ve ebediyen böyle kalacağını vurguladı.

Siyasi hayatının hiçbir safhasında, İstanbul'a şehirlerden bir şehir olarak bakmadıklarını belirten Erdoğan, İstanbul'un, her şeyden önce ecdadın, Fatih Sultan Mehmet Han'ın, kutlu ordunun tüm neferlerinin, şehit ve gazilerinin emaneti olduğunu söyledi.

İstanbul'un milletin göz bebeği olduğunu, İstanbul'a hizmet ederken hep bu şuurla hareket ettiklerini dile getiren Erdoğan, şöyle devam etti:

"Ayasofya'yı zincirlerinden kurtarıp, Fatih'in mirasına uygun şekilde, işte bu şuurla tekrar ibadete açtık. Şehrin her karışına eserlerimizle, hizmetlerimizle mührümüzü işte bunun için vurduk. İnşallah aziz İstanbul'umuzu korumaya, kollamaya, güzelleştirmeye devam edeceğiz. Bu vesileyle, başta Sultan Fatih olmak üzere, Feth-i Mübarek'te yer almış tüm gazi ve şehitlerimize Allah'tan rahmet diliyorum. İlk fetih hareketlerinden günümüze kadar hak aşkıyla, peygamber aşkıyla, vatan aşkıyla, bağımsızlık aşkıyla bu toprakları mübarek kanlarıyla şereflendiren şehit ve gazilerimizin ruhları da şad olsun. İstanbul'un fethinin 571'inci yıldönümünün bir kez daha sizler ve tüm milletimiz için hayırlı, mübarek olmasını temenni ediyorum."

"Kimin kimi hançerlediği meselesiyle bugüne kadar hiç ilgilenmedik"

Dün, 28 Mayıs 2023'te yapılan Cumhurbaşkanı seçiminin ikinci turunun birinci yıl dönümü olduğunu hatırlatan Erdoğan, 28 Mayıs'ta yapılan ikinci tur seçiminde yüzde 52,2 oy oranıyla milletin tercihine mazhar olarak görevi tekrar üstlendiklerini söyledi.

28 Mayıs'ta, rekor oy oranıyla bir kez daha görevi şahsına tevdi eden aziz millete şükranlarını sunan Erdoğan, şunları kaydetti:

"28 Mayıs seçimleri sonrasında ifşa olan gizli saklı anlaşmalar, ülkemizin nasıl büyük bir felaketin eşiğinden döndüğünü ortaya koyuyor. Sağda solda vatan, millet, ahlak edebiyatı yapanların; koltuk uğruna, üç kuruşluk siyasi çıkarları uğruna savundukları tüm değerleri nasıl kolayca sattıklarını hep beraber takip ediyoruz. Daha önce de söylemiştim; Ortaya dökülenler buzdağının sadece görünen kısmıdır. Asıl büyük skandallar, kirli ve sinsi pazarlıklar suyun altında saklıdır. Karanlık noktaları aydınlatacak olanlar, öncelikle dönemin aktörleridir. 6'lı koalisyon masasının cumhurbaşkanı adayının, hazır bolca da vakti varken, üzerindeki şüphe bulutlarını temizlemesi önemlidir. Türk siyasetini zehirlemek, Türkiye’ye vakit, nakit ve enerji kaybettirecek gereksiz tartışmaların içine ülkemizi sürüklemek yerine, çıksın, milletin zihnindeki soru işaretlerini gidersin. İşaret diliyle, imalarla konuşmayı bıraksın, her şeyi açık açık itiraf etsin. Biz, kimin kimi hançerlediği meselesiyle bugüne kadar hiç ilgilenmedik ama, ucundan kan damlayan o zehirli hançerin, 14-28 Mayıs seçimlerinde milletimizin sırtına saplanmasına da izin vermedik."

Milletin şahsına, AK Parti'ye ve Cumhur İttifakı'na deruhte ettiği ağır mesuliyetin farkında olduklarını vurgulayan Erdoğan, AK Parti ve Cumhur İttifakı olarak Türkiye'nin birliğinin, dirliğinin ve aydınlık yarınlarının teminatı olduklarını söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sadece kendilerine oy verenlerin değil, farklı tercihte bulunanların da emanetine sıkı sıkıya sahip çıktıklarını ifade etti.

85 milyon vatandaşın tamamının güvenine layık olmak için durmadan, duraklamadan koşturmaya devam ettiklerinin altını çizen Erdoğan, "Türkiye Yüzyılı'nın inşası için; güçlü, müreffeh ve küresel siyasette iddia ve etki sahibi bir Türkiye için canla başla çalışıyoruz. Pazartesi günkü kabine toplantımız sonrasında inşallah hükümetimizin bir yıllık karnesini kamuoyumuzla paylaşacağız. Ne yaptığımızın, son 1 yılda ülkemize hangi hizmetleri, projeleri ve eserleri kazandırdığımızın hesabını inşallah milletimize vereceğiz. Rabbim bizi ülkemize ve milletimize karşı mahcup etmesin diyorum. Gurbetçilerimizle birlikte 28 Mayıs’ta bize destek veren yaklaşık 28 milyon vatandaşımın her birine buradan tekrar teşekkür ediyorum." değerlendirmesinde bulundu.

"İsrail’e açık açık destek verdiniz"

İsrail'in Gazze'de yürüttüğü soykırımın, milyonlarca sivilin sığındığı Refah bölgesine yapılan saldırılarla çok daha kanlı bir safhaya girdiğini belirten Erdoğan, önceki gün, güya güvenli bölgedeki sivillerin yaşam mücadelesi verdikleri çadırlara düzenlenen saldırıda en az 45 masum Filistinlinin şehit edildiğini kaydetti.

Görüntülere bakmaya can, kalp dayanmadığını ifade eden Erdoğan, bir babanın, sadece birkaç aylık, kafası kopmuş bebeğini, çaresizlik içinde, eğer kaldıysa, eğer hala varsa, dünyanın, insanlığın vicdanına gösterdiğini söyledi.

Tekvir Suresi'nin 9. ayetini hatırlatan Erdoğan, şöyle konuştu:

"15 bin masum çocuktan ne istediniz? İçinizde insanlıktan kırıntı kalmadı mı? Hiç mi vicdanınız yok? Hiç mi insafınız yok? Hiç mi değeriniz, sınırınız, haddiniz, hududunuz yok? İnsanlığa bu kadar mı düşmansınız? Kalbinizde merhametin zerresi de mi yok? Yeryüzünde hiçbir din, vallahi şu vahşeti meşrulaştıramaz. Masum bir bebeğin kafasını kopartmayı, çadırlarında masum sivillerin yakılarak öldürülmesini hiçbir inanç, ne kadar sapkın olursa olsun, hiçbir ideoloji meşru görmez, gösteremez. Dünya, bir hastanın, bir manyağın, bir psikopatın, Netanyahu denilen kanla beslenen vampirin barbarlığını izliyor, hem de canlı yayında izliyor. Ey Amerikan devleti; bu kan senin eline de bulaşmıştır. Bu soykırımdan sen de en az İsrail kadar sorumlusun. Ey Avrupa’nın devlet ve hükümet başkanları; İsrail’in bu soykırımına, bu barbarlığına, bu vampirliğine siz de ortak oldunuz. Çünkü sustunuz. Hastane, okul, cami vurdular, sustunuz. Yardım konvoyu vurdular, sustunuz. Gazeteci, doktor, yardım görevlisi vurdular, sustunuz. Hastane bahçelerinden toplu mezarlar çıktı, tepki göstermediniz. 'Hamas' diyerek, İsrail’e açık açık destek verdiniz."

"Gazze’de sadece insanlık değil Birleşmiş Milletler de ruhuyla birlikte ölmüştür"

Gazze'de sadece insanlığın masum yavruların ölmediğini, sadece soykırım yaşanmadığını ifade eden Erdoğan, Gazze'de insanlık ölürken, Avrupa'da da demokrasinin, insan haklarının, ifade özgürlüğünün, basın özgürlüğünün, kadın ve çocuk haklarının da öldüğünü söyledi.

Bundan sonra hiçbir Avrupalının çıkıp da kibirle, parmak sallayarak, üstenci bir dille, demokrasiden, insan haklarından, ifade özgürlüğünden, basın özgürlüğünden bahsetmemesini isteyen Erdoğan, İsrail'in Gazze'de insanlığı öldürdüğünü; Avrupa'nın ise kendi değerlerini öldürdüğünü, kendisini var eden bütün değerleri ayaklarının altında çiğnediğini kaydetti.

Yıllardır buldukları her uluslararası platformda, Birleşmiş Milletler kürsüsünde "Dünya beşten büyüktür" diye haykırdıklarını hatırlatan Erdoğan, Birleşmiş Milletler'e seslenerek şu ifadeleri kullandı:

"21'inci yüzyılda, canlı yayınla tüm insanlığın izlediği bir soykırımı durduramayacaksan, sen ne işe yararsın? Eğer dünyanın geleceği beş ülkenin keyfine kaldıysa, ne gerek var o devasa binalara, o kadar harcamaya, o kadar insanı çalıştırmaya? Bırakınız soykırımı durdurmayı, Birleşmiş Milletler kendi personelini, kendi yardım çalışanlarını dahi koruyamadı. Gazze’de sadece insanlık değil, Birleşmiş Milletler de ruhuyla birlikte ölmüştür.

Buradan İslam dünyasına da bir çift sözüm var: Ortak bir karar almak için daha neyi bekliyorsunuz? Tepki göstermek için daha ne olmalı? Gazze sokaklarında şehit naaşlarını köpekler yiyor. İsrailli teröristler, Müslümanların evlerine girip yatak odalarından fotoğraf paylaşıyor. Müslüman çocuklar hastanelerde katlediliyor. Bebeklerin boynu koparılıyor. Çadırlarda insanlar yakılıyor. Ne zaman göreceksiniz bunları? Ne zaman tepki göstereceksiniz? Ne zaman bir araya gelip, kararlı bir duruş sergileyeceksiniz? Bu zulümler karşısında İslam İşbirliği Teşkilatı ne zaman etkili, caydırıcı bir politika izleyecek? İslam alemi, ne zaman Filistinli kardeşlerinin hakkını, hukukunu, canını koruyacak? Vallahi Allah bunun hesabını size, hepimize sorar."

Bir avuç teröristin, İslam coğrafyasının tam merkezinde, tam kalbinde Müslüman soykırımı yaparken görmezden gelene, duymazdan gelene, sessiz, tepkisiz kalana Allah'ın hesabını soracağını vurgulayan Erdoğan, "Bu coğrafyada yaşayan herkes şunu çok iyi bilmeli ve anlamalıdır: İsrail, uluslararası hukukun kontrolüne girmeden, kendini uluslararası hukukla bağlı görmeden, hiç kimse, hiçbir ülke, hiçbir devlet güvende değildir. Bunu, açık söylüyorum, Türkiye de dahildir. Bu barbarlık Gazze ile sınırlı mı zannediyorsunuz? Asla ve asla kan içmeye doymayacaklar. Sırtlarını sıvazlayanlar olduğu müddetçe, asla ve asla durmayacaklar." diye konuştu.

Hukuk ve kural tanımaz bir İsrail'in sadece Filistin için, sadece Gazze için değil, tüm insanlık için, dünya barışı için de tehdit olduğunu kaydeden Erdoğan, Netanyahu'nun bugün izinden gittiği Hitler'in, Amerika ve Sovyetler Birliği'nin ittifakıyla, geç de olsa durdurulduğunu söyledi. Erdoğan, "Daha geç olmadan, Netanyahu ve cinayet şebekesi tamamen kontrolden çıkmadan; bu soykırım, bu vahşet, bu barbarlık insanlığın ittifakıyla artık derhal durdurulmalı." dedi.

Erdoğan, İspanya, İrlanda ve Norveç'in Filistin'i bir devlet olarak tanımalarının, yaşanan karamsar tablo içinde umutları bir nebze olsun artırdığını belirtti.

Filistin'i bir devlet olarak tanıyan, insani ve cesur duruşu sergileyen tüm dost ülkeleri tebrik eden Erdoğan, "Şu an itibarıyla, 147 ülke Filistin'i bir devlet olarak tanımış durumdadır. Yani, Birleşmiş Milletlere üye 193 ülkenin dörtte üçünden fazlası Filistin'i egemen bir devlet olarak kabul etti. 147 ülkenin ortak kararı, 5 üyeden oluşan Güvenlik Konseyinin keyfine bırakılamaz. Tüm dost ve kardeş ülkeleri, bu adaletsizliğe itiraz etmeye davet ediyoruz. Tekrar söylüyorum, Dünya 5'ten büyüktür. 147, 5'ten büyüktür. İnsanlığın ortak vicdanı, 5'ten büyüktür." diye konuştu.

İsrail'in şu anda bir başka devletin topraklarını işgal ettiğini vurgulayan Erdoğan, İsrail'in bu işgale derhal son vermesi, yaptıklarının bedelini de hukuk önünde ödemesi gerektiğini ifade etti.

İsrail'in ve İsrail'i destekleyenlerin, yaşanan soykırımın unutulacağını zannettiğinin altını çizen Erdoğan, şöyle devam etti:

"Açıkçası, özellikle Batı kamuoyunda bugüne kadar yaptıkları soykırım ve katliamları unutturmayı da başardılar. Ancak bu soykırım unutulmayacak. Ölen bebekleri, çocukları, masum sivilleri dünya unutmayacak. Hastaneleri, üniversiteleri, camileri, kiliseleri, mülteci kamplarını hedef alan bu barbarlık unutulmayacak. Sanatçıları, yazarları, gazetecileri, bilim adamlarını kasten öldüren bu vahşet unutulmayacak. Evlatlarının parçalarını toplamak zorunda kalan anneleri, koklamaya doyamadıkları çocuklarını toprağa veren babaları, dünyanın bütün yükünü minicik omuzlarında taşıyan yetim ve öksüzleri, 7 Ekim'den bu yana Gazze'de ve diğer Filistin topraklarında sahnelenen mezalimi asla ve asla unutmayacağız, unutturmayacağız."

Erdoğan, dünyanın birçok ülkesinde ve üniversitelerde gençlerin soykırımı protesto ettiğine işaret etti.

Akademisyenlerin, profesörlerin, hocaların, siyonist lobinin tüm baskılarına, tüm zorbalıklarına rağmen soykırıma karşı seslerini yükselttiğine dikkati çeken Erdoğan, protesto edenlerin bu uğurda ağır bedeller ödediğini, ifade özgürlüklerinin ellerinden alındığını, gösteri ve protesto haklarının çalındığını kaydetti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, okuldan atılma tehdidine rağmen gençlerin, Filistin'le dayanışma halinde olduğuna dikkati çekti.

"Soykırım suçluları hukuk önünde mahkum edilmeden dünya huzura kavuşmaz"

İnsafı, vicdanı, gözü ve kalbi olan çok sayıda sanatçının, sporcunun, yazarın, bilim insanının da her türlü bedeli göze alarak Gazze'nin sesi olduğunu ifade eden Erdoğan, siyonizmin maskesinin tüm dünyada düştüğünü dile getirdi.

Erdoğan, "Özellikle gençler, siyonizmin nasıl barbar, acımasız, kural ve kanun tanımaz bir sapkınlık olduğunu görmeye başlamışlardır. Açıkçası bu da bir devrimdir. Bu devrimin, siyonist sapkınlıktan arınmış bir dünyayı kuracağını umuyor, dünya genelinde Filistin'i, Gazze'yi yüreğinde taşıyan herkese de buradan dayanışma mesajlarımı gönderiyorum." şeklinde konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, soykırım şebekesinin hukuka hesap vermesi için atılan tüm adımlara çok güçlü destek verdiklerini söyledi.

Ziyaret ettikleri tüm ülkelerde, katıldıkları tüm çok taraflı toplantılarda bu konuyu gündeme getirdiklerini aktaran Erdoğan, İsrail'e karşı Uluslararası Adalet Divanı'nda açılan "soykırım" davasına müdahil olmayı kararlaştırdıklarını hatırlattı.

Recep Tayyip Erdoğan, ellerindeki tüm belgeleri, bilgileri muhataplarına ulaştırdıklarını bildirerek, şunları ifade etti:

"İsrail yönetiminin ve siyonist lobinin, Adalet Divanını ve yargıçları açıktan tehdit ederek baskı altına almaya çalıştığını görüyoruz. Buna fırsat verilmemelidir. İsrail'in adaletin tecellisine dair son inanç kırıntısını da yok etmesinin mutlaka önüne geçilmelidir. Soykırım suçluları insanlığın vicdanında olduğu gibi hukuk önünde mahkum edilmeden bölgemize barış gelmez, dünya huzura kavuşmaz."

"Siyonizmin eli, içerideki tasmalı piyonları vasıtasıyla her ülkeyi karıştırmaya çalışmaktadır"

Türkiye'deki darbeleri, Filistin davasından ayrı düşünmenin mümkün olmadığını belirten Erdoğan, darbelerin zamanlamasına bakıldığında Türkiye'nin Filistinle dayanışmasını kırmaya yönelik olduğunun net şekilde görüleceğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"12 Eylül'ün Konya'daki Kudüs Mitingi'nin ardından, 28 Şubat'ın Sincan'daki Kudüs Gecesi'nin ardından geldiğini söylemiştim. Yine, 15 Temmuz kanlı darbe girişiminin, siyonizmin uşağı FETÖ'cü hainler tarafından yapıldığını hatırlatmıştım. Önceki gün, 27 Mayıs 1960 darbesinin 64'üncü yıl dönümüydü. O darbeyi de yine Türkiye'nin ve merhum Adnan Menderes'in Filistin hassasiyetinden ayrı düşünmek mümkün değildir. 1949'da, İnönü döneminde İsrail bir devlet olarak resmen tanınmışken, merhum Menderes ve Demokrat Parti Hükümeti önce dengeli bir politika izlemiş, ardından Bağdat Paktı'na katılarak İsrail'i rahatsız etmiştir. Süveyş krizi esnasında, merhum Menderes'in, İsrail'den büyükelçimizi çekmesi, 27 Mayıs darbesinin hazırlıklarını başlatmıştır. Kimse zannetmesin ki mesele sadece Filistin'dir, mesele sadece Gazze'dir. Siyonizmin eli, içerideki işbirlikçileri, içerideki tasmalı piyonları vasıtasıyla, bölgedeki her ülkeyi karıştırmaya çalışmaktadır. İşte buna biz 'dur' dedik."

Erdoğan, 15 Temmuz'da milletle birlikte kahramanca bir direniş sergileyerek sadece FETÖ'cü darbeye değil siyonist darbeye de geçit vermediklerini dile getirdi.

"Bundan sonra da siyonizmin uşaklığını yaparak darbeye kalkışan herkes, karşısında milletin, hukukun ve siyasetin tokadını bulacaktır" diyen Erdoğan, Demokrasi ve Özgürlükler Adası'nda, 27 Mayıs'ın 64'üncü yıl dönümünde, Adnan Menderes'i, Hasan Polatkan'ı, Fatin Rüştü Zorlu'yu andıklarını anımsattı.

Türkiye'de darbeler döneminin sona erdiğini vurgulayan Erdoğan, yabancı güçlerin ajanlığını üstlenerek "Türkiye'yi kurtarmak" yalanıyla, siyasete müdahale etmeye kalkışanların, 15 Temmuz ve 28 Şubat sonrasında olduğu gibi mahkeme karşısında yaptıklarının hesabını vereceğini ve hapiste yaşlanacaklarını dile getirdi.

"Elitlere değil halka baktık"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, milli iradeye kastedilmesine, milletin muazzez iradesinin ipotek ve vesayet altına alınmasına müsaade etmeyeceklerinin altını çizerek, "Bir kez daha, merhum Menderes, Polatkan ve Zorlu'yu rahmetle yad ediyorum. Onların canlarını vererek başlattıkları demokrasi ve hukuk mücadelesini kararlılıkla sürdürüyoruz. İnşallah Türkiye'yi darbe mahsulü mevcut anayasadan da kurtararak, hem darbelerle hesaplaşmamızı alnımızın akıyla hitama erdireceğiz hem de demokrasi kahramanlarının ruhlarını şad edeceğiz. İnanıyorum ki gençlerimiz de bizden devraldıkları mili irade bayrağını daha da yüceltecek, ona habis ellerin uzanmasına fırsat vermeyeceklerdir." ifadelerini kullandı.

Siyaset kurumunun, ülkenin ve milletin sorunlarına çözüm üretmek için var olduğuna işaret eden Erdoğan, milletin dertlerine derman, yaralarına çare olunan ölçüde, görevin yapılmış, mesuliyetlerin yerine getirilmiş olunacağını söyledi.

Pusulası millete, milletin sesine ayarlanmış siyasetin temsilcileri olduklarını belirten Erdoğan, bugüne kadar rotalarını daima milletin belirlediğini, istikametlerini milletin çizdiğini, siyasetlerinin hudutlarını milletin tayin ettiğini aktardı.

"Elitlere değil halka baktık" diyen Erdoğan, şunları kaydetti:

"Bağıranların, çağıranların değil sessiz yığınların sesi olduk. Tuzu kurularla değil şehrin çeperlerinde hayat mücadelesi verenlerle yol yürüdük. Sırtını güç odaklarına yaslayanlar için değil Allah'tan ve devletten başka kimsesi olmayanlar için siyaset yaptık. Ne yaptıysak milletimiz için, milletimizle birlikte yaptık. Ne başardıysak, yine aziz milletimizin güçlü desteğiyle başardık. Biz milletimiz için çalıştıkça, didindikçe, şikayetlerine çözüm buldukça; milletimiz de bize sahip çıktı, desteğini ve duasını bizden esirgemedi. Bugün de aynı hassasiyetle yolumuza devam ediyoruz ve edeceğiz. Milletimizi, milletimizin can güvenliğini çok yakından ilgilendiren ve artık tahammül edilemez noktaya varan 'sahipsiz köpek sorununa' işte bu zaviyeden yaklaşıyoruz."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'de 4 milyon civarında sahipsiz köpek olduğunun tahmin edildiğini, resmi rakamın 2 milyon olduğunu, ancak bu konuda sağlıklı bir sayım yapılamadığı için rakamın en az iki kat olduğunun var sayıldığını belirtti.

Sahipsiz köpek sayısının "asimetrik bir şekilde" her yıl katlanarak arttığına dikkati çeken Erdoğan, "Son 20 yılda, 4 milyonu aşkın kuduz riskli temas, 30 kuduz vakası tespit edildi. 2018-2022 yılları arasında, kuduz riskli temas sayısı ortalama 260 bin iken, 2023 yılında bu sayı 438 bine yükseldi. Yine son 5 yılda hayvana çarpma şeklinde 3 bin 534 trafik kazası, 55 ölüm, 5 bin 147 yaralanma vakası gerçekleşti." bilgisini verdi.

Bunun ötesinde, çok daha vahim, çok daha acı tablolarla karşılaştıklarını anlatan Erdoğan, "Ankara Keçiören'de Tunahan çocuğumuz köpekler tarafından parçalandı. Antalya Serik'te Mahra kızımız köpek saldırısından kaçarken kamyonun altında kaldı ve hayatını kaybetti. Bitlis Adilcevaz'da 10 yaşındaki Mustafa evladımız kuduza bağlı olarak maalesef acılar içinde can verdi. Muş'ta, 79 yaşındaki Medine teyzemiz yine köpekler tarafından yaralandı. Daha çok sayıda böyle örnek var." diye konuştu.

"Canlıya, insan olsun, hayvan olsun, bitki olsun, her zaman merhametle yaklaştık"

Hemen her gün başıboş köpeklerin sebep olduğu bir saldırı, bir yaralanma ya da bir trafik kazası haberi aldıklarını ifade eden Erdoğan, sahipsiz köpeklerin, diğer evcil hayvanlara, koyun-keçi sürülerine, koruma altındaki hayvanlara, geyiklere, alacalara saldırdığı haberlerinin geldiğini söyledi.

"Gelişmiş hiçbir ülkede olmayan bir başıboş köpek sorunumuz var." ifadesini kullanan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:

"Maalesef, bazı ülkeler, Türkiye'ye gelecek turist vatandaşlarını kuduz ve sahipsiz köpekler için uyarmaya başladı. Kuduz riski açısından Türkiye; şu an Afrika ve Asya ülkeleriyle aynı risk kategorisinde yer alıyor. Bunun yanında, 'zoonoz', yani hayvanlardan insanlara bulaşan hastalık riski de giderek yükseliyor. Şimdi bir konuda dikkatlerinizi çekmek istiyorum; bizim medeniyetimiz bir merhamet medeniyetidir. Biz, doğum yapacak bir köpek için ordusunun yolunu değiştiren, köpeğe zarar gelmesin diye başına nöbetçi diken bir Peygamberin ümmetiyiz. Canlıya, insan olsun, hayvan olsun, bitki olsun, her zaman merhametle yaklaştık.

Vakıf medeniyetimize baktığınızda, hayvanları korumak, hayvanları tedavi etmek, göç eden kuşlara sahip çıkmak adına vakıfların kurulduğunu görürsünüz. Batılıların bitmeyen savaşlarda birbirlerini boğazladıkları bir dönemde, bizim medeniyetimiz, örneğin Gurabahane-i Laklakan yani Düşkün Leylekler Evi kurarak, göç eden leylekleri, bunun yanında tüm hayvanları tedavi ediyordu."

"Bu meseleyi çözmüş ülke örneklerini inceliyoruz, tüm taraflarla istişare halindeyiz"

Erdoğan, siyaset ilkelerinin belli olduğunu kaydederek, "Yaratılanı severiz, yaratandan ötürü. En başta, hiç kimse bizim merhametimizi sorgulamasın. Kimse bize merhamet üzerinden ders vermeye kalkmasın. 2004 yılında Hayvanları Koruma Kanununu biz çıkardık. 2021 yılında bu yasada değişiklik yaptık, hayvanları 'mal' statüsünden çıkarıp, 'can' statüsüne aldık. Sahipsiz köpek sayısını 'yakala-kısırlaştır', bu metodla çözmek istedik, ama bu bir çözüm olmadı." dedi.

Bu metodun, dünyanın diğer ülkelerinde de sahipsiz hayvan nüfusunu azaltmadığını gösterdiğine işaret eden Erdoğan, "Şu anda bizim artık bu sorunu köklü şekilde bir çözüme kavuşturmamız gerekiyor. Bu meseleyi çözmüş ülke örneklerini inceliyoruz, tüm taraflarla istişare halindeyiz. Tarım Bakanlığımız, sahipsiz köpek sorununu tüm boyutlarıyla uzun bir süredir zaten en ince ayrıntısına kadar çalışmaktaydı. Gerçek şudur; toplumun çok büyük bir kesimi, bu meselenin bir an önce çözülmesini, sokaklarımızın başta çocuklarımız olmak üzere herkes için güvenli hale gelmesini istemektedir. Bu talebe, bu çağrıya, hatta bu çığlığa kayıtsız kalmamız düşünülemez." ifadelerini kullandı.

"Biz istiyoruz ki, barınaklara alınan tüm hayvanlar sahiplenilsin"

Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Burada şu hususun altını özellikle çiziyorum; mevzuatta yapacağımız değişiklikle, biz, sahipsiz köpeklerin sahiplenilmesini amaçlıyoruz. Bu değişiklikteki yegane hedefimiz budur. Hazırlıkları devam eden kanun teklifiyle, köpek bakımevi olmayan yerlerde, hemen bakımevleri kurulacak. Sahipsiz hayvanlar bu bakımevlerinde tutulacak. Ayrıca sahiplenilmeleri için kampanyalar yapılacak. Sahiplenilen hayvanlar kısırlaştırılacak, aşılanacak ve çip takılarak sahibine teslim edilecek. Bundan sonra da çok sıkı takip edilecek. Biz istiyoruz ki, barınaklara alınan tüm hayvanlar sahiplenilsin."

Özellikle hayvanseverlerin bu süreçte, barınaklardaki köpekleri sahiplenmek suretiyle daha fazla sorumluluk alacaklarına inandığını bildiren Erdoğan, "Aynı şekilde belediyelerin yasanın kendilerine yüklediği görevleri en güzel şekilde yerine getirerek sürece olumlu katkı sağlamasını bekliyoruz. Eğer bunu başarabilirsek, bir sonraki adıma da ihtiyaç kalmayacağını düşünüyoruz. Böylece, bu önemli sorunu hep birlikte, en geniş mutabakatla, milletimizin arzu ve beklentileri yönünde çözmüş olacağız." değerlendirmesinde bulundu.

Erdoğan, 2 Haziran Pazar günü 3 ilçe ve 4 beldede belediye başkanlığı seçimlerinin yeniden yapılacağını belirterek, "Adaylarımıza Mevla'dan muvaffakiyetler diliyorum. AK Parti ve Cumhur İttifakı olarak inşallah önemli bir seçim zaferine imza atacağımıza inanıyorum. Sizlere Meclis çalışmalarınızda başarılar temenni ediyorum. Hafta sonu Kızılcahamam'da gerçekleştireceğimiz İstişare Toplantımızda görüşmek üzere hepinizi Allah'a emanet ediyorum. Sağ olun, var olun, Allah'a emanet olun." diyerek konuşmasını noktaladı.

 "(CHP Genel Başkanı Özel'e yapacağı iadeiziyaret) Ayın 9'undan sonra"

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, CHP Genel Başkanı Özgür Özel'e yapacağı iadeiziyaretin tarihine ilişkin soruya, "Ayın 9'undan sonra." yanıtını verdi.

Erdoğan, AK Parti TBMM Grup Toplantısı'nın ardından Meclis'ten ayrılırken, basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.

Bir gazetecinin, "CHP Genel Başkanı Özgür Özel'i, CHP Genel Merkezinde ziyaretiniz bekleniyor, tarih belli mi?" sorusuna Erdoğan, "Ayın 9'undan sonra." cevabını verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ile görüşüp görüşmeyeceklerine ilişkin soruya da "Bugün bir görüşmemiz yok. Arkadaşlarımız, ilgili birimlerimiz görüşecekler, Görüşmememiz için hiçbir neden, hiçbir sebep yok." karşılığını verdi.

IDMC'nin raporunda, ülke içinde yerinden edilen kişi sayısının son 5 yılda yüzde 49 artarak 75,9 milyona ulaştığı ifade edildi.

Raporda, 2023'te yaklaşık 47 milyon kişinin ülke içinde yerinden edildiğine ya da yer değiştirdiğine işaret edildi.

Çatışma ve şiddet olayları nedeniyle 2023'te 20,5 milyon kişinin ülke içinde yerinden edildiği kaydedilen raporda, bu kişilerin yaklaşık yüzde 30'unun Sudan'daki savaş, yüzde 17'sinin İsrail'in Gazze Şeridi'ne 7 Ekim 2023'te başlattığı saldırılar nedeniyle yerinden edildiği aktarıldı.

Doğal afetler de insanları yerinden etti

Raporda, doğal afetlerin 2023'te milyonlarca insanı yerinden ettiğine dikkati çekilerek, Afrika'nın güneydoğu kıyılarını etkileyen Freddy Kasırgası, Türkiye'deki Kahramanmaraş merkezli depremler, Myanmar'daki Mocha Kasırgası gibi afetlerin 26,4 milyon kişiyi yerinden ettiği ifade edildi.

Yüksek gelirli ülkelerde de afetler nedeniyle ülke içinde yerinden edilen kişi sayısının arttığına işaret edilen raporda, Kanada'da geçen yıl yaklaşık 185 bin kişinin yerinden olmasına yol açan "ülke tarihinin en büyük yangınları" örnek gösterildi.

Raporda, gelecek yıllarda iklim değişikliği nedeniyle afetlerin sıklığının artabileceği, bu bağlamda yerinden edilenlerin sayısının da yükselmesinin beklendiği vurgulandı.

"Avrupa'da Demokratik Kriz" konulu oturumda konuşan İmamoğlu, “Avrupa'da ve ötesinde yaşanan demokratik krizin temelinde, ‘korku siyaseti’ ile ‘umut siyaseti’ arasındaki mücadele yatmaktadır. Kamusal alanda umut azaldığında, seçmenler, kendilerini korkmuş ve tehditlere karşı savunmasız hissederler. Bu hassasiyet, korku siyasetinin kök salması ve gelişmesi için verimli bir zemin sağlar. Sağ popülizm ve aşırıcılığın yükselişi, siyasi sistemlerimizin umut erozyonunu ele alma ve buna karşı koyma konusundaki başarısızlığının altını çizmektedir” diyen İmamoğlu, “Avrupa'daki ilerici ve sosyal demokrat partilerin, bu çalkantılı dönemden çıkabilmek için, sağlam bir demokratik dönüşüm gerçekleştirmeleri şarttır. Bu da halkın talep ve ihtiyaçlarına cevap veren yeni ve etkili siyasi ve ekonomik kurumların tasarlanmasını gerektirmektedir. Sürecin temel taşı, halkın katılımını ve desteğini teşvik etmek olmalıdır.” dedi.

“Yerel seçimlerimiz, demokrasinin dayanıklılığının güçlü bir göstergesiydi”

İstanbul'un yakın geçmişte yaşadığı yerel seçim deneyimini örnek olay olarak gösteren İmamoğlu, “Türkiye, kendi içinde derinleşen bir demokrasi krizinden geçiyor. Ancak yerel seçimlerimiz, demokrasinin dayanıklılığının güçlü bir göstergesiydi. Zor zamanlarda İstanbullular, demokratik değerlere ve yönetişime olağanüstü bir bağlılık gösterdi. İstanbul'da geçtiğimiz 5 yıl boyunca, vaatlerimizi yerine getirme kabiliyetimizi, icraatlarımızla gösterdik. Seçmenler, başarılarımıza tanıklık etti ve karşılaştığımız zorlukları etkili bir şekilde ele alacağımız konusunda, bize güvendi. Belediye uygulamalarımızda kreşler ve belediye destekli restoranlar gibi, halkın talep ettiği hizmetlere öncelik verdik. Siyasi görüşü ne olursa olsun, İstanbulluların her kesimine hizmet götürdük ve ulaştık. Kutuplaşmanın ilacı buydu.” diye konuştu.

“’İstanbul İttifakı" adı altında kapsayıcı bir toplumsal hareket inşa ettik”

"İstanbul İttifakı" adı altında kapsayıcı bir toplumsal hareket inşa edildiğine vurgu yapan İmamoğlu, şunları söyledi:

“Dahası; halkın endişelerini dinlemenin ve bunlara uyum sağlamanın gücünü gösterdik. İstanbul'da ve ülke genelinde, iyi yapılandırılmış anketler ve diğer sosyal bilim yöntemlerinin yardımıyla, toplumun farklı kesimlerinin tutumlarını, görüşlerini ve duygularını inceledik. Toplumun tüm kesimleriyle güçlü ve samimi bir iletişim kurduk. Bu zemin sayesinde CHP, nitelikli adayları, kendinden emin olarak aday gösterdi. Örneğin; 1994'ten bu yana muhafazakârların yönettiği Üsküdar'da şu an, CHP'nin 40’lı yaşlardaki adayı, ilk sosyal demokrat kadın belediye başkanı olarak liderlik ediyor. Ülke genelinde CHP, her kesimden 3,5 milyondan fazla yeni seçmen kazanmıştır. Bugün Türkiye nüfusunun yüzde 65’inden fazlasını ve ekonomisinin neredeyse yüzde 80’ini oluşturan belediyeleri, sosyal demokrat belediye başkanları yönetmektedir. CHP, Türk siyasetinin yeni ağırlık merkezi haline gelmiştir.”

“AB içindeki demokrasinin dirençliliği, Türkiye’deki demokrasinin dirençliliği ile bağlıdır”

“Türkiye ve özellikle İstanbul, geniş Avrupa bağlamında özgün bir vaka çalışması görevi görmektedir. Avrupa, kendi demokratik ikilemleriyle mücadele ederken, Türkiye’nin rolü, sıklıkla göz ardı edilmektedir. Fakat AB’nin, ‘önce Avrupa’ vizyonunun demokratik bir Türkiye’yi kucaklaması gerektiğini fark etmesi elzemdir. AB içindeki demokrasinin dirençliliği, içsel bir biçimde Türkiye’deki demokrasinin dirençliliği ile bağlıdır. Bir kıta olarak Avrupa’ya yönelik varoluşsal tehditlerle mücadele, Türkiye’yi de içeren kapsamlı bir güvenlik yaklaşımı gerektirmektedir. CHP olarak bizler, Türkiye’yi hep Avrupa’nın ayrılmaz bir parçası olarak gördük ve kendimizi Avrupa meseleleri ve çözümlerinin paydaşı olarak konumlandırdık. Daha birleşik ve demokratik bir Avrupa, Türkiye’nin katılımı olmadan gerçekleştirilemez.”

“Eylemlerimizle güven ve umut yaratmalıyız”

“Sonuç olarak; Avrupa genelinde hepimizin ortak mücadelesi, halkın yönetişime olan ilgisini yeniden canlandırmak, seçimlere katılımı arttırmak ve demokrasinin yeniden canlanmasını sağlamaktır. Eylemlerimizle güven ve umut yaratmalı, sosyal demokratik değerlerin güncel zorluklarla mücadelede etkili olduğunu göstermeliyiz. Bu, kamu katılımının teşvik edilmesi, şeffaflığın arttırılması ve çeşitliliğin kucaklanması konularında kararlılık gerektirmektedir. Vatandaşlarımızın demokratik yönetişim ve daha iyi bir hayat arzuları çok güçlüdür. Tutarlı ve güvenilir politika alternatifleri sunulduğunda, seçmenler tercihlerini değiştirmeye ve popülist otoriterliği reddetmeye isteklidir. Yolumuza devam ederken, demokrasilerimizin temellerini güçlendirmek için, İstanbul’dan ve Avrupa’daki diğer şehirlerden aldığımız derslerden faydalanmalıyız. Hep birlikte, Türkiye de dâhil olmak üzere, her ülkenin kendine özgü hayati rolünü oynadığı daha birleşik, demokratik ve kapsayıcı bir Avrupa için çaba göstermeliyiz. Hepimizin önem verdiği demokratik değerleri güçlendirmeye yönelik ortak çabalarımızı sabırsızlıkla beklemekteyim.”

Temsilciler Meclisinin Cumhuriyetçi başkanı Mike Johnson, Demokratlarla hareket ederek, kendi partisindeki itiraz oylarını bastırırken, yasa tasarısı iki partinin desteğiyle 122 ret oyuna karşın 311 evet oyuyla kabul edildi.

ABD Başkanı Joe Biden ve Demokratların çoğunluğundaki Senatonun da söz konusu yardım paketini muhtemelen salı günü onaylaması bekleniyor.

Temsilciler Meclisinden geçen 95 milyar dolarlık paket, 61 milyar dolarlık Ukrayna yardımının dışında, İsrail'e 26 ve Hint-Pasifik bölgesinin (Tayvan) güvenliğine 8 milyar dolar yardım yapılmasını da içeriyor.

İsrail'e ayrılan 26 milyar dolarlık paketin içindeki 9 milyar dolarlık bölümün Gazze dahil çeşitli savaş bölgelerinde kullanılmak üzere insani yardımlara ayrılması öngörülüyor.

Yardım paketi, dondurulmuş Rus varlıklarının Ukrayna'nın yararına kullanmasını da içeriyor

Temsilciler Meclisinden geçen Ukrayna'ya yönelik dış yarım paketinde, ABD bankalarında bulunan milyarlarca dolar değerindeki Rus varlıklarına el konulması ve Ukrayna'nın yeniden inşası için kullanılması yönünde maddeler de yer aldı.

Mecliste aylardır bekletilen dış yardım paketinin bir parçası olan REPO Yasası'nın bugünkü diğer yardım paketleriyle onaylanması, Rusya'nın tamamı 300 milyar doları bulan dondurulmuş varlıklarından ABD bankalarındaki 6 milyar dolarlık kısmının, Ukrayna için harcanmasının önünü açtı.

Yardım paketlerinin Senato ve ABD Başkanı Joe Biden tarafından da onaylanması durumunda, ABD bankalarına, dondurulmuş Rus varlıklarını Ukrayna için özel bir fona aktarma yetkisi verecek.

2022'de Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasından sonra G7 ülkeleri ABD, İngiltere, Kanada, Fransa, Almanya, İtalya ve Japonya, ortak kararla, Rusya'nın bu ülkelerde bulunan 300 milyar dolar varlığını dondurmuştu.

Biden'dan bağımsız tasarılara destek

ABD Başkanı Joe Biden, Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson tarafından sunulan yardım tasarısına destek verdiğini belirtmişti.

Biden, yaptığı yazılı açıklamada, "İsrail ve Ukrayna'ya kritik desteği sağlayacak, aynı zamanda Gazze'deki Filistinlilere insani yardım temin edecek ve Hint-Pasifik bölgesinde güvenlik ve istikrarı güçlendirecek bu paketi güçlü şekilde destekliyorum." ifadesini kullanmıştı.

Biden, tasarıyı Kongreden geçip masasına geldiği anda hızlıca imzalayacağını bildirmişti.

İran'ın İsrail'e saldırısı sırasında ABD'nin bazı füzeleri vurduğuna ilişkin değerlendirmesi sorulan Zaharova, ABD'nin bölgeleri ve halkları kendi amaçları doğrultusunda kullanma felsefesini benimsediğini belirterek, şunları kaydetti:

"Amerikalılar bölgedeki durumu sadece kendi lehine kullanmakla kalmıyor, ülkeleri ve bölgeyi iç ve dış siyasette rehin aldılar. Maalesef bu, bölgedeki durumun yeniden korkunç şekilde kötüleşmesine yol açtı. Amerikalıların siyaseti ile ilgili değerlendirmelerimiz değişmedi. Mevcut durumun, büyük ölçüde uluslararası hukuki temelin yok edilmesi amacıyla bölgede bölücü çizgilerin oluşturulmasına yönelik uzun vadeli siyasetin sonucu olduğunu düşünüyoruz."

Gazze Şeridi'ndeki duruma değinen Zaharova, "Gazze Şeridi'ndeki benzeri görülmemiş kriz, ABD'nin Arap ülkeleri ile İsrail arasındaki ilişkilerin iyileştirilmesi süreci ve bölgede genel durumuna dair kendi vizyonunu tek başına geliştirme girişimleri sonucu ortaya çıktı. Bununla birlikte Filistin meselesinin çözümü bilinçli olarak ertelendi." diye konuştu.

Zaharova, "Silahlı çatışma bölgelerinde yabancı askeri varlığın artırılması, özellikle de Amerikan askeri varlığının Doğu Akdeniz ve Kızıldeniz'de güçlendirilmesi, gelecekte gerginliğin artması riskini oluşturuyor." ifadesini kullandı.

Rusya, Ermenistan'dan yanıt bekliyor

Ermenistan, ABD ve Avrupa Birliği (AB) arasında askeri ve siyasi alanda anlaşmalar yapıldığı yönündeki iddiaları da değerlendiren Zaharova, "Ermenistan yetkililerinden bu bilgilere dair net yanıt ve en güzeli bunların reddedilmesini bekliyoruz." dedi.

Zaharova, Batı'nın Güney Kafkasya'yı rekabet alanına dönüştürerek "askerileştirdiği" değerlendirmesinde bulundu.

Sözcü Zaharova, Türkiye'nin Rusya ve Ukrayna ile Karadeniz'de gemilerin güvenliğinin sağlanmasına dair anlaşma konusunda iki ay müzakereler yürüttüğü ve Ukrayna'nın hazırlanan anlaşmadan vazgeçtiği yönündeki iddiaya ilişkin ise "Türk ortaklarımızla Karadeniz'e ilişkin konuları sürekli istişare ediyoruz. Elbette Ukrayna'daki durum bağlamında diyaloğumuz sürüyor." ifadesini kullandı.

ABD, İngiltere, Fransa ve Almanya'nın liderlerine hitap eden Şikarçi, "İran'ın savaş yanlısı olmadığını iyi biliyorsunuz ancak siz veya çaresiz rejimden (İsrail) herhangi bir saldırganın ayağını İsrail'e verilen yanıttan daha güçlü şekilde keseriz." ifadelerini kullandı.

Şikarçi, "İran'ın meşru ve hukuka uygun eylemlerini kınamak yerine bataklığa batmış gayrimeşru ve terörist siyonist rejimi desteklememenizi ve kendinizi ateşe atmamanızı tavsiye ediyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

İran-İsrail gerilimi

İsrail, İran'ın Şam'daki konsolosluk binasına 1 Nisan'da hava saldırısı düzenlemişti. Saldırıda, İran Devrim Muhafızları Ordusundan 2'si general rütbesinde toplam 7 İranlı yetkili ölmüştü.

İran, İsrail'in konsolosluk saldırısının ülkesinin topraklarına saldırı anlamına geldiğini ve misillemede bulunacaklarını duyurmuştu. İsrail ise İran'ın saldırısına karşılık vereceğini bildirmişti.

İran, 13 Nisan'da İsrail'e yüzlerce kamikaze insansız hava aracı, balistik ve seyir füzesiyle saldırı başlatmıştı.

İran bazı hedeflerin vurulduğunu, İsrail ise saldırıların çoğunun hava savunma sistemlerince önlendiğini ancak güneydeki bir askeri üsse füze isabet ettiğini açıklamıştı.

İsrail basını, Tel Aviv yönetiminin İran’ın hava saldırısına karşı “açık ve etkili” şekilde karşılık verme kararı aldığını iddia etmişti.